Halk Eğitim ve İŞKUR Engelli Meslek Edindirme Kursları Başvuru Rehberi

Halk Eğitim ve İŞKUR engelli meslek edindirme kursları, engelli bireylerimizin toplumsal yaşama tam ve eşit katılımını sağlamak, mesleki becerilerini geliştirerek istihdam edilebilirliklerini artırmak amacıyla Milli Eğitim Bakanlığı Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü ile Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) iş birliğinde yürütülen ulusal bir aktif işgücü programıdır. Engellilik durumunun istihdama engel teşkil etmemesi için devlet, hem eğitim süresince günlük cep harçlığı vermekte hem de kendi işini kurmak isteyenlere devasa hibeler tahsis etmektedir.

Bu programların yasal omurgasını 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanunu, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 30. maddesi (engelli istihdamı zorunluluğu ve ceza fonu) ile 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun'un 13. ve 14. maddeleri oluşturmaktadır. İşverenlerin engelli çalıştırma yükümlülüğünü yerine getirmemesi sebebiyle kesilen idari para cezaları özel bir fonda toplanmakta ve bu fon doğrudan engelli mesleki eğitim kursları ile 400.000 TL'ye varan Engelli Kendi İşini Kurma Hibe Projelerine aktarılmaktadır. Bu rehberde, 2026 yılı güncel kursiyer cep harçlığı tutarları, GSS güvencesi, hibe başvuru aşamaları, e-Devlet müracaat yolları ve resmi başvuru dilekçesi ayrıntılarıyla yer almaktadır.

1. Kurs Türleri ve Açılan Mesleki Alanlar

İŞKUR ve Halk Eğitimi Merkezleri iş birliğiyle engelli vatandaşlarımızın engel durumuna ve fiziksel kapasitesine uygun olarak açılan başlıca kurs modülleri şunlardır:

• Bilişim ve Ofis Yönetimi Kursları: Bilgisayar işletmenliği, veri giriş operatörlüğü, dijital grafik tasarım, web geliştirme ve çağrı merkezi operatörlüğü kursları (Özellikle ortopedik ve hafif görme engelliler için yüksek istihdam imkanı sağlar).
• El Sanatları ve Üretim Atölyeleri: Ahşap oyma ve boyama, seramik, takı tasarım, deri işlemeciliği, aşçılık yardımcılığı ve tekstil konfeksiyon dikiş kursları.
• EKPSS Hazırlık Kursları: Kamuda engelli memur olmak isteyen adaylar için Halk Eğitim Merkezlerinde ücretsiz açılan Genel Yetenek ve Genel Kültür sınav hazırlık kursları.
• Korumalı İşyeri ve Destekli İstihdam Programları: Zihinsel ve ruhsal/duygusal engeli bulunan bireylerimizin gözetmen eğitmen eşliğinde temel beceriler kazandığı özel atölye programları.

2. İŞKUR Engelli Destekleri ve Hibe Karşılaştırma Matrisi

Aşağıdaki semantik tabloda, İŞKUR ve MEB tarafından engelli bireylere sunulan eğitim, harçlık ve iş kurma destek programları özetlenmiştir:

3. Günlük Harçlık ve 400.000 TL Hibe Finansman Simülasyonu

Engelli kursiyerlerin programlardan elde edeceği doğrudan ekonomik getiriler ve hibe kalemleri şu şekildedir:

• Aylık Kursiyer Harçlığı Hesabı: Haftada 5 gün, ayda 22 iş günü düzenlenen bir mesleki eğitim kursuna katılan kursiyer, günlük 450 TL zaruri gider ödemesi aldığında: 22 x 450 TL = 9.900 TL/Ay net destek elde eder. 4 aylık bir kursta toplam 39.600 TL karşılıksız ödeme tahakkuk eder. Bu ödemeler engelli maaşının kesilmesine sebep olmaz.
• 400.000 TL Kendi İşini Kurma Hibe Dağılımı:
  1. Kuruluş İşlemleri Desteği: Noter, sicil tescili, izin ve ruhsat giderleri için azami 20.000 TL.
  2. İşletme Gideri Desteği: Kuruluş tarihinden itibaren 1 yıl boyunca kira, su, elektrik, iletişim ve ısınma faturaları için yıllık azami 80.000 TL.
  3. Kuruluş (Demirbaş) Desteği: İşletmenin kurulması için gerekli makine, teçhizat, yazılım ve donanım alımları için azami 300.000 TL.

4. Adım Adım Başvuru ve Kayıt Prosedürü

Halk Eğitim ve İŞKUR engelli kurslarına müracaat edecek vatandaşlarımızın izleyeceği adımlar:

1. İŞKUR Kaydı ve Engelli Statüsü Teyidi: e-Devlet Kapısı veya İŞKUR e-Şube üzerinden kayıt olunarak sağlık kurulu raporu sisteme tescil ettirilir. Sistemde adayın 'Engelli İş Arayan' statüsünde görünmesi zorunludur.
2. MEB e-Yaygın Üzerinden Kurs Taraması: Milli Eğitim Bakanlığı 'e-Yaygın' (eyaygin.meb.gov.tr) portalına girilerek ikamet edilen ilçedeki Halk Eğitimi Merkezi'nde açık olan engelli kursları taranır ve online ön kayıt oluşturulur.
3. İş ve Meslek Danışmanı Görüşmesi: İŞKUR İl Müdürlüğü'nde engelli servisinde görevli İş ve Meslek Danışmanı ile yüz yüze veya telefonla görüşülerek açılacak hibe destekli kurslara yönlendirme alınır.
4. Eğitime Başlama ve Ziraat Bankası Hesabı: Mülakat veya evrak kabulünün ardından kursiyerin adına açılan Ziraat Bankası hesabına her ayın sonunda devam edilen gün sayısı kadar kursiyer cep harçlığı otomatik aktarılır.

5. İŞKUR Engelli Meslek Kursu ve Zaruri Gider Talep Dilekçesi Şablonu

İŞKUR İl Müdürlüğü'ne sunulacak resmi başvuru dilekçesi örneği:

Korumalı İşyerleri (İş Kanunu m. 30) ve Destekli İstihdam Güvencesi

Açık işgücü piyasasında rekabet etme imkanı kısıtlı olan zihinsel ve ruhsal/psikolojik engelli vatandaşlarımızın mesleki rehabilitasyonlarını tamamlayarak korunaklı bir ortamda üretken hale gelmelerini sağlamak amacıyla Korumalı İşyerleri Hakkında Yönetmelik yürürlüğe konulmuştur. Halk Eğitim ve İŞKUR atölyelerinden mezun olan zihinsel engelli bireylerimiz bu işyerlerinde istihdam edilmektedir.

Korumalı işyerlerinde çalışan engelli işçilerin ücretleri, sigorta primleri ve işyeri stopaj vergileri doğrudan Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bütçesinden karşılanmakta; işverenlere her bir engelli çalışan için net asgari ücrete varan oranda kamusal ücret desteği sağlanmaktadır. Bu model sayesinde hem engelli bireylerimiz kendi alın terleriyle para kazanarak ekonomik özgürlüklerini elde etmekte hem de ailelerinin geleceğe dair bakım endişeleri giderilmektedir.

Kurs Sürecinde Devamsızlık Sınırı ve Sağlık İzni Esasları

İŞKUR meslek edindirme kurslarına katılan kursiyerlerin devam takipleri dijital parmak izi, imza veya yüz tanıma sistemleriyle titizlikle denetlenmektedir. Ancak engelli vatandaşlarımızın kronik rahatsızlıkları, rutin hastane kontrolleri ve fizik tedavi seansları göz önüne alınarak esnek devamsızlık hakları tanınmıştır.

Aktif İşgücü Hizmetleri mevzuatı uyarınca; kursiyerin toplam kurs süresinin onda birini (1/10'unu) aşmayan mazeretsiz devamsızlık hakkı bulunmaktadır. Hastane yatışı, hekim raporu veya tedavi gerektiren hallerde ise resmi hekim raporu ibraz edilmek kaydıyla ilave mazeret izni kullandırılır. Raporlu olunan günlerde günlük kursiyer harçlığı tahakkuk etmez ancak kursiyerin kurstan ilişiği kesilmez ve Genel Sağlık Sigortası (GSS) prim yatırımı kesintisiz devam eder.

İŞKUR Engelli Kursiyerlerin Kamuda 'Sürekli İşçi' Kadrolarına Başvuru Avantajı

İŞKUR ve Halk Eğitim Merkezleri bünyesindeki mesleki eğitim programlarını başarıyla bitirip MEB onaylı mesleki yeterlilik veya kurs bitirme belgesi alan engelli vatandaşlarımız, kamu kurumlarının açtığı daimi ve sürekli işçi alımlarında büyük bir yasal avantaja kavuşmaktadır. Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik gereğince, bakanlıklar, üniversiteler, belediyeler ve KİT'ler her yıl belirli dönemlerde 'Engelli Sürekli İşçi' ilanları yayımlamaktadır.

Bu alımlarda aranan en temel şartların başında, ilgili meslek dalına ait (örneğin büro yönetimi, aşçılık, santral operatörlüğü, güvenlik, temizlik ve bakım) resmi MEB veya İŞKUR onaylı sertifikaya sahip olmak gelmektedir. Kursu bitiren adaylar, noter kurasına katılarak doğrudan kamu güvencesinde, sendikalı, ilave tediye ve ikramiye haklarına sahip daimi işçi statüsünde işbaşı yapabilmektedir. Dolayısıyla meslek kursları sadece geçici bir cep harçlığı değil, ömür boyu sürecek kamusal bir istihdamın en sağlam basamağıdır.

6. İlgili Engelli İstihdam ve Eğitim Rehberleri

Engelli istihdamı, memuriyet atamaları ve sınav hazırlıklarına ilişkin diğer kaynaklarımızı inceleyebilirsiniz:

İŞKUR engelli meslek kurslarına katılanlara günlük ne kadar ödeme yapılır?

İŞKUR Aktif İşgücü Hizmetleri kapsamında engelli kursiyerlere fiilen eğitime katıldıkları her gün için 350 TL ile 500 TL arasında 'Zaruri Gider / Cep Harçlığı' ödemesi yapılır. Kurs süresince aylık kazanç ortalama 9.000 TL ile 13.000 TL arasındadır.

Kurs boyunca kursiyerin Genel Sağlık Sigortası (GSS) yatar mı?

Evet. Kursiyerlerin eğitim gördüğü süre boyunca İş Kazası ve Meslek Hastalığı Sigortası ile Genel Sağlık Sigortası (GSS) primleri İŞKUR tarafından %100 oranında karşılanır; kursiyer ve bakmakla yükümlü olduğu kişiler ücretsiz sağlık hizmeti alır.

Engellilere yönelik 400.000 TL hibe desteği nedir ve kimler alabilir?

İŞKUR Engelli ve Eski Hükümlü Çalıştırmayan İşverenlerden Tahsil Edilen İdari Para Cezaları Fonu kapsamında, kendi işini kurmak isteyen en az %40 engelli bireylere 400.000 TL'ye kadar geri ödemesiz kuruluş ve demirbaş hibe desteği sunulmaktadır.

Halk Eğitim engelli kurslarına başvuru için yaş veya eğitim sınırı var mıdır?

Halk Eğitimi Merkezleri bünyesinde açılan engelli mesleki ve genel kurslara başvuruda üst yaş sınırı bulunmaz; 16 yaşını doldurmuş ve en az %40 oranında sağlık kurulu raporu bulunan tüm engelli vatandaşlarımız eğitim düzeyine bakılmaksızın kayıt yaptırabilir.

Kurs bitiminde verilen sertifika resmi geçerliliğe sahip midir?

Evet. Kursu başarıyla tamamlayan kursiyerlere Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) onaylı ve e-Devlet üzerinden sorgulanabilen resmi Kurs Bitirme Belgesi (Sertifika) verilir. Bu belgeler kamuda ve özel sektör istihdamında resmi mesleki yeterlilik sayılır.