EKPSS Başvuru Şartları ve Kura ile Engelli Memur Ataması Rehberi (2026 ÖSYM Kılavuzu)

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 10. maddesinde güvence altına alınan pozitif ayrımcılık ilkesi ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 53. maddesinde amir olan yüzde 3 (%3) engelli memur istihdam zorunluluğu; engelli vatandaşlarımızın kamu güvencesi altında istihdam edilmesini sağlayan en güçlü yasal mekanizmadır. Bu anayasal ve yasal hakkın hayata geçirilmesindeki temel köprü ise Engelli Kamu Personel Seçme Sınavı (EKPSS) ve Kura yöntemidir. Engelli bireylerin eğitim düzeylerine, engel gruplarına (genel, görme, işitme, zihinsel) ve fonksiyonel gereksinimlerine göre uyarlanan bu merkezi seçme sistemi, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı koordinasyonunda iki yılda bir yürütülmektedir. Ancak adayların en sık karşılaştığı güçlükler; sınav ile kura arasındaki mezuniyet ayrımı, Aile Bakanlığı il müdürlüklerinden alınması zorunlu olan "Ön Kabul ve Taahhüt Beyanı", ÖSYM Aday İşlemleri Sistemi'ne (AİS) engel bilgi formunun hatasız işlenmesi ve 4 yıl boyunca geçerli olan puanların tercih dönemlerinde nasıl değerlendirileceği hususlarıdır. 2026 yılı güncel ÖSYM EKPSS Kılavuzu, Engellilerin Devlet Memurluğuna Alınmaları Hakkında Yönetmelik ve Devlet Personel Başkanlığı kadro dağılım ilkeleri dairesinde hazırlanan bu mega rehberde; başvuru şartları, kadro simülasyonları, kura çekiliş prosedürü ve itiraz dilekçesi tüm detaylarıyla incelenmiştir.

1. Hukuki Dayanak: 657 Sayılı Kanun Madde 53 ve EKPSS Yönetmeliği

Engelli bireylerin kamuya atanması süreci katı yasal kurallara ve bağlayıcı mevzuat hükümlerine bağlanmıştır:

• 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu Madde 53: "Kamu kurum ve kuruluşları, dolu memur kadrolarının yüzde üçü (%3) oranında engelli personel çalıştırmak zorundadır. Bakanlıklar ve kamu idareleri her yılın ekim ayı sonuna kadar çalıştırdıkları engelli personel sayısını ve boş kadrolarını Devlet Personel Başkanlığı'na (Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı) bildirmekle mükelleftir."
• Engelli Kamu Personel Seçme Sınavı ve Engellilerin Devlet Memurluğuna Alınmaları Hakkında Yönetmelik: EKPSS'nin uygulanma esaslarını, sınav kurullarını, kura yöntemini, engelli gruplarına göre sınav ortamı uyarlamalarını (büyük punto, okuyucu/işaretleyici temini, ek süre) ve yerleştirme takvimini düzenler.
• 5378 Sayılı Engelliler Hakkında Kanun Madde 14: İşe alımda, çalışma koşullarında ve kariyer basamaklarında engelliliğe dayalı ayrımcılık yapılamaz. Kamuda çalışan engellilerin çalışma ortamlarının ve sınav mekanlarının erişilebilirliği kamu idarelerinin asli görevidir.
• Puanın Geçerlilik Süresi Kuralı: Yönetmelik uyarınca EKPSS sonuçları ve kura kayıtları, yapıldığı tarihten itibaren dört (4) yıl süreyle geçerlidir. Bu süre zarfında adaylar açılacak tüm merkezi yerleştirme (tercih) dönemlerine aynı puanla katılabilirler.

İlgili resmi mevzuat metinlerine mevzuat.gov.tr adresinden, sınav takvimine ise ÖSYM resmi sayfasından ulaşabilirsiniz. Sitemizdeki diğer rehberler için Sınavlar, Eğitim ve İş Dünyası ile Yasal Haklar ve Emeklilik kategorilerimize göz atabilirsiniz.

2. Kimler Sınava Girer, Kimler Kuraya Katılır?

EKPSS sisteminde en kritik ayrım mezuniyet derecesine göre yapılmaktadır. Adayların eğitim düzeyleri hangi yönteme dahil olacaklarını kesin olarak belirler:

1. EKPSS Sınavına Başvuracaklar: Ortaöğretim (lise), ön lisans (2 yıllık üniversite) veya lisans (4 yıllık fakülte) mezunu olan veya sınavın geçerlilik süresi içinde mezun olabilecek durumda olan engelliler yazılı sınava girmek zorundadır. Bu adaylar için kura çekilişi uygulanmaz; aldıkları EKPSSP1 (ortaöğretim), EKPSSP2 (ön lisans) veya EKPSSP3 (lisans) puan üstünlüğüne göre tercih yaparlar.
2. Kura ile Atamaya Başvuracaklar: İlkokul, ortaokul, ilköğretim veya özel eğitim iş uygulama okulu mezunu olan (lise mezunu olmayan) engelli bireyler sınava girmezler; doğrudan noter huzurunda çekilen kura ile yerleştirilirler. Bu adaylar için herhangi bir yazılı test yapılmaz; ÖSYM sistemi üzerinden kura kaydı açılır.
3. Asgari Engel Oranı Şartı: Hem sınava hem de kuraya katılabilmek için Sağlık Bakanlığı yetkili hastanelerinden alınmış engelli sağlık kurulu raporunda engellilik oranının en az yüzde 40 (%40) olması yasal zorunluluktur. Oranı %39 ve altında kalanlar mevzuat gereği EKPSS'ye başvuramazlar.
4. ÇÖZGER Kapsamındaki Adaylar: 18 yaşını doldurmamış adaylar için Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu (ÇÖZGER) geçerlidir. Raporda en az "Hafif Düzeyde ÖKGV" veya üzeri derece bulunması sınava giriş için yeterlidir.

3. Kontenjan Dağılımı ve Atanma Puanı Simülasyonu

Kamuda %3 engelli kotasının doldurulması amacıyla merkezi atamalarda açılan kadrolar genellikle üç ana hizmet sınıfında yoğunlaşmaktadır: Genel İdare Hizmetleri (GİH - Memur, VHKİ, Bilgisayar İşletmeni), Yardımcı Hizmetler Sınıfı (YH - Hizmetli, Dağıtıcı) ve Teknik/Sağlık Hizmetleri Sınıfı (Mühendis, Tekniker, Hemşire vb.).

Aşağıdaki somut simülasyon, 2026 yılı merkezi engelli memur yerleştirme döneminde kadro türlerine göre puan ve kontenjan dinamiklerini göstermektedir:

Simülasyon 1: Lisans Mezunu Aday (EKPSSP3 Puanı: 81,40)

• Mezuniyet Alanı: İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi (İşletme)
• Engel Grubu: Ortopedik Engelli (Genel Engelli Test Grubu)
• Tercih Edilen Kadro: Üniversite veya Bakanlık Taşra Teşkilatı - VHKİ (Kadro Kodu: 4001/4431)
• Atanma Analizi: Lisans düzeyinde 80 puan ve üzeri alan adaylar, 1. ve 2. merkezi atamalarda GİH sınıfı kadrolara yerleşme şansı %85'in üzerindedir. Nitelik kodu (bölüm şartı) isteyen teknik veya uzman kadrolarda taban puanlar 70-75 bandına kadar gerileyebilmektedir.

Simülasyon 2: Ortaöğretim (Lise) Mezunu Aday (EKPSSP1 Puanı: 87,25)

• Mezuniyet Alanı: Düz Lise / Anadolu Lisesi (Alan Kodu: 2001)
• Tercih Edilen Kadro: Adalet Bakanlığı veya MEB - Hizmetli / Memur
• Atanma Analizi: Ortaöğretim mezunlarında başvuru sayısı çok yüksek olduğundan düz memurluk taban puanları genellikle 88-92 puan aralığında kapanmaktadır. 87 puan bandındaki bir aday, Yardımcı Hizmetler (hizmetli) kadrolarını veya Doğu/Güneydoğu taşra tercihlerini yazdığı takdirde ilk atamada, aksi takdirde 2. atamada rahatlıkla yerleşebilmektedir.

Simülasyon 3: İlköğretim Mezunu Kura Adayı Yerleşme İstatistiği

• Kura Başvuru Sayısı: Yaklaşık 45.000 Aday
• Açılan Kura Kadrosu: Ortalama 400 - 600 Kadro (Tamamı YH sınıfı Hizmetli kadrosu)
• İstatistiksel Şans: Kura tamamen bilgisayar ortamında noter tasdikiyle çekildiğinden puan faktörü yoktur. Kura kurasında yerleşme şansı yaklaşık %1,2 ila %1,5 düzeyindedir. Bu nedenle ortaokul mezunu adayların açık liseden mezun olarak yazılı EKPSS sınavına girmeleri atanma şanslarını katbekat artırmaktadır.

4. 2026 EKPSS ve Kura Başvuru Koşulları Karşılaştırma Matrisi

Aşağıdaki semantik tabloda; eğitim derecelerine göre başvuru yöntemleri, sınav formatları, süre hakları ve atanılan kadrolar karşılaştırmalı olarak derlenmiştir:

5. Adım Adım EKPSS Başvuru ve Ön Kabul Kılavuzu

Sınava veya kuraya ilk kez başvuracak engelli adayların takip etmesi gereken 5 adımlı bürokratik başvuru krokisi:

1. Sağlık Raporunun e-Rapor Doğrulaması: Raporunuzun e-Devlet veya Sağlık Bakanlığı Ulusal Engelliler Veri Bankası'nda (e-Rapor Sistemi) kayıtlı olduğunu kontrol edin. Rapor tarihiniz 2019 öncesi ise ve barkod/e-rapor kaydı yoksa hastaneden onaylatılması gerekebilir.
2. Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü Ziyareti: İlk defa başvuracak adaylar, ikamet ettikleri ildeki Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü'ne veya Sosyal Hizmet Merkezi'ne (SHM) giderek "Ön Kabul ve Taahhüt Beyanı Belgesi" düzenletmek zorundadır. Bu belge olmadan ÖSYM sistemi aday kaydını kabul etmez.
3. Engel Bilgi Formunun Doldurulması: SHM uzmanı tarafından adayın engel grubu (genel, görme, işitme, zihinsel) sisteme girilir. Okuyucu, işaretleyici talebi veya tekerlekli sandalye erişimli salon ihtiyacı bu formda işaretlenir.
4. ÖSYM AİS Üzerinden Başvurunun Tamamlanması: SHM'den alınan onaylı ön kabul belgesi ile birlikte ÖSYM Başvuru Merkezine gidilir veya e-Devlet ile ais.osym.gov.tr adresinden başvuru tamamlanır.
5. Sınav / Kura Ücretinin Yatırılması: Kılavuzda belirtilen bankalara veya ÖSYM e-Ödemeler portalından adayın payına düşen sınav/kura katılım ücreti yatırılır (Ücretin büyük kısmı Aile Bakanlığı bütçesinden karşılanmaktadır).

6. ÖSYM ve Aile Bakanlığı Engel Bilgisi Düzeltme İtiraz Dilekçesi

Engel grubunun sisteme yanlış girilmesi (örneğin zihinsel engelli yerine genel engelli yazılması veya ek süre/okuyucu hakkının tanımlanmaması) durumunda adayın hak kaybını önlemek için derhal vereceği resmi itiraz dilekçesi:

T.C. ÖLÇME, SEÇME VE YERLEŞTİRME MERKEZİ (ÖSYM) BAŞKANLIĞINA
(Engelli Adaylar Birimi / Ankara)
(Gönderilmek Üzere: [İl Adı] ÖSYM İl Sınav Koordinatörlüğüne / Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne)

ADAY BİLGİLERİ:
T.C. Kimlik No: [TC Kimlik Numaranız]
Adı Soyadı: [Adınız Soyadınız]
Baba Adı: [Baba Adınız]
Doğum Tarihi: [Gün/Ay/Yıl]
Telefon: [İletişim Numaranız]
Adres: [Tebligat Adresiniz]
ÖSYM Başvuru No / Sınav Adı: 2026-EKPSS / 2026-KURA

KONU: Aday İşlemleri Sisteminde (AİS) Tarafıma Ait Engel Grubu / Sınav Uygulama Şartlarının [Hatanın Tanımı - Örn: Zihinsel Engelli Grubu / Ek Süre / Okuyucu-İşaretleyici] Sağlık Kurulu Raporuma Uygun Olarak Düzeltilmesi Talebidir.

AÇIKLAMALAR:
1. Başkanlığınızca yürütülen 2026 Engelli Kamu Personel Seçme Sınavı'na (EKPSS) [Ortaöğretim / Ön Lisans / Lisans] düzeyinde başvuru yapmış bulunmaktayım.
2. Ek'te sunmuş olduğum T.C. Sağlık Bakanlığı [Hastane Adı] tarafından tanzim edilen [Rapor Tarih ve No] sayılı Engelli Sağlık Kurulu Raporumda teşhisim açıkça "[Raporunuzdaki Ana Teşhis]" olarak belirtilmiş olup oranım % [Engel Oranınız]'dır.
3. Ancak Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü ön kabul işlemi veya AİS sistem kaydı esnasında engel grubum sehven "[Yanlış Girilen Durum - Örn: Genel Engelli]" olarak sisteme işlenmiş; raporumda açıkça belirtilen [Okuyucu / İşaretleyici Desteği / Büyük Punto Kitapçık / Ek Süre] ihtiyacım sınav konfigürasyonuma yansıtılmamıştır.
4. Engellilerin Devlet Memurluğuna Alınmaları Hakkında Yönetmelik ve ÖSYM EKPSS Başvuru Kılavuzu hükümleri uyarınca; adayların sağlık kurulu raporlarına uygun engel grubundan sınava alınması ve fonksiyonel engellerine uygun sınav ortamının sağlanması yasal bir zorunluluktur.
5. Mağduriyetimin önlenmesi ve adil bir sınav ortamında yarışabilmem adına sistemdeki engel durumu verilerimin ekteki resmi sağlık raporum doğrultusunda güncellenmesi zarureti hasıl olmuştur.

HUKUKİ SEBEPLER: 657 Sayılı Kanun Md. 53, 5378 Sayılı Kanun, EKPSS Yönetmeliği ve ilgili mevzuat.

NETİCE VE TALEP: Yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle;
1. ÖSYM AİS sisteminde kayıtlı engel grubu bilgilerimin ekteki raporum doğrultusunda [Doğru Engel Grubu ve Talep Edilen Destekler] olarak TASHİH EDİLMESİNİ,
2. Sınava giriş belgelerimin ve sınav salon tahsisimin bu doğrultuda güncellenerek tarafıma yazılı veya sistem üzerinden bilgi verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim. [Tarih]

Aday
[Adınız Soyadı - İmza]

EKLER:
1. Onaylı Engelli Sağlık Kurulu Raporu Fotokopisi
2. Aile Bakanlığı Ön Kabul ve Taahhüt Beyanı Belgesi Sureti
3. Nüfus Cüzdanı Fotokopisi

7. Emsal Yargı Kararları: Engelli Memur Kotası ve Atama Güvencesi

Danıştay 12. Dairesi ve İdare Mahkemeleri, EKPSS atamalarında kamu kurumlarının keyfi tutumlarına karşı engelli adayların yanında duran çok sayıda emsal karara imza atmıştır:

• Boş Kadro Bulundurma Zorunluluğu: Danıştay'ın yerleşik içtihadına göre; kamu kurumlarının %3'lük engelli kontenjanını bilinçli olarak boş tutması, kadro tahsis etmemesi veya engelli açığı varken genel KPSS ile atama yapması hizmet kusuru teşkil eder.
• Atama İptallerinin Hukuka Aykırılığı: EKPSS puanı ile merkezi olarak yerleşen bir engelli adayın, kurumca kurulan sağlık heyeti tarafından "Bu görevde çalışamaz" gerekçesiyle atamasının iptal edilmesi halinde; İdare Mahkemeleri yönetmelikteki atanma raporu ile hakem hastane raporlarını esas alarak kurumun ret işlemlerini iptal etmekte ve adayı göreve başlatmaktadır.
• Yer Değişikliği (Tayin) Hakkı: 657 Sayılı Kanun Ek Madde 39 uyarınca engelli memurlar, adaylık sürecinde dahi olsalar sağlık durumlarını veya ailevi durumlarını gerekçe göstererek bir defaya mahsus olmak üzere istedikleri yere atanma (tayin) hakkına yasal olarak sahiptirler.

EKPSS sınavı kaç yılda bir yapılır ve puanı kaç yıl geçerlidir?

EKPSS yazılı sınavı ve kura başvuruları ÖSYM tarafından iki (2) yılda bir yapılmaktadır. Alınan EKPSS puanı ve kura kaydı, Yönetmelik gereğince sınav tarihinden itibaren dört (4) yıl boyunca geçerliliğini korur.

Lise mezunları kura ile engelli memur atamasına başvurabilir mi?

Hayır. Ortaöğretim (lise), ön lisans ve lisans mezunları kura çekilişine katılamazlar; bu adayların yazılı EKPSS sınavına girmeleri zorunludur. Kura yöntemi sadece ilkokul, ortaokul ve özel eğitim mesleki eğitim merkezi mezunları için geçerlidir.

EKPSS'ye girmek için en az yüzde kaç engelli raporu gerekir?

EKPSS sınavına ve kuraya katılabilmek için yetkili sağlık kurullarından alınmış engelli raporunda engel oranının en az %40 olması yasal şarttır. Oranı %39 ve altında kalan bireyler EKPSS sistemine dahil edilemezler.

Zihinsel engelli adaylar genel engellilerle aynı sınava mı girer?

Hayır. Zihinsel engelli (mental retardasyon, down sendromu vb.) teşhisi bulunan adaylar için sorular ayrı bir komisyon tarafından sadeleştirilmiş, daha anlaşılır ve müfredata uygun olarak hazırlanır. Sınavda bu adaylara ayrıca 20 dakika ek süre ve talep doğrultusunda okuyucu/işaretleyici temin edilir.

EKPSS ile atanan engelli memur istediği şehre tayin isteyebilir mi?

Evet. 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu Ek Madde 39 ve Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik uyarınca, engelli memurlar memuriyet hayatları boyunca bir defaya mahsus olmak üzere herhangi bir süre veya bölge kısıtlamasına tabi olmaksızın diledikleri yere tayin hakkına sahiptirler.