Halihazırda Memur Olan Engelli Birey Yeniden EKPSS'ye Girebilir mi?

Halihazırda memur olan engelli yeniden EKPSS'ye girebilir mi ve memur iken EKPSS puanıyla başka bir kuruma atanabilir mi sorusu, kamu görevlisi olarak çalışan ancak kariyer basamaklarında yükselmek, unvanını değiştirmek (örneğin hizmetli kadrosundan memur veya tekniker kadrosuna geçmek) ya da başka bir şehre/kuruma geçiş yapmak isteyen engelli memurlarımızın en çok karşılaştığı hukuki dönemeçlerden biridir.

Bu konudaki kurallar Engelli Kamu Personel Seçme Sınavı ve Engellilerin Devlet Memurluğuna Alınmaları Hakkında Yönetmelik, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 74. maddesi (kurumlar arası nakil) ve Devlet Personel Başkanlığı'nın (Çalışma Genel Müdürlüğü) ilke kararları ile kesin hatlarla çizilmiştir. Sınava girmek tamamen serbest olmakla birlikte, sınav sonrasındaki merkezi tercih aşamasında sistem belirli sınırlamalar ve imtiyazlar öngörmüştür. Bu rehberde, aynı kadro kısıtlaması, unvan ve sınıf yükselmesi istisnaları, kurumlar arası muvafakat alma prosedürleri, Danıştay 2. Dairesi'nin emsal kararları ve kuruma verilecek resmi muvafakat talep dilekçesi yer almaktadır.

1. Yasal Mevzuat: Sınava Girme ve Tercih Kuralları

Memur statüsündeki engelli bireylerin EKPSS süreçlerine dair temel yasal prensipler şunlardır:

• Sınava Giriş Özgürlüğü: Hiçbir kurum veya amir, halihazırda memur olan bir engellinin EKPSS'ye başvurusunu engelleyemez. Adaylar ÖSYM üzerinden sınav ücretini yatırarak engel durumuna uygun salonda sınava girme hakkına sahiptir.
• Aynı Unvan ve Hizmet Sınıfı Kısıtlaması: EKPSS Yönetmeliği'nin amir hükmü uyarınca; 'Halen memur olarak görev yapan engelliler, atanmış oldukları kadro unvanı ile aynı unvanlı kadrolara tercih yapamazlar.' Örneğin Sağlık Bakanlığı'nda VHKİ olarak görev yapan bir memur, Milli Eğitim Bakanlığı'ndaki VHKİ kadrosunu tercih edemez. Amaç kamusal kaynakların ve engelli kontenjanlarının israf edilmesini önlemektir.
• Üst Öğrenim ve Farklı Hizmet Sınıfı İstisnası (Kariyer Hakkı): Memur, görev yaptığı unvandan daha üst bir unvana veya mesleki bir kadroya atanacaksa tercih hakkına sahiptir. Örneğin Yardımcı Hizmetler Sınıfında (Hizmetli) çalışan bir memur, Genel İdare Hizmetleri (Memur, VHKİ) kadrosunu tercih edebilir. Benzer şekilde lise mezunu memur iken üniversite bitiren bir engelli; Mühendis, Avukat, Sosyal Çalışmacı, Psikolog, Öğretmen veya Tekniker kadrolarını serbestçe tercih edebilir.
• 657 Sayılı Kanun Madde 74 ve Muvafakat Şartı: Yeni bir kuruma yerleşen engelli memurun göreve başlayabilmesi için mevcut kurumunun naklen geçişe onay (muvafakat) vermesi zorunludur.

2. Memuriyet Durumlarına Göre EKPSS Tercih Uygunluk Matrisi

Aşağıdaki semantik tabloda, farklı unvan ve kurumlarda çalışan memurların EKPSS tercihlerindeki yasal durumları özetlenmiştir:

3. Kurum Muvafakat Vermezse Ne Yapılır? Danıştay Kararları

Kariyer unvanına hak kazanan engelli memurların karşılaştığı en büyük engel, mevcut amirlerinin 'Kurumumuzda personel açığı var, hizmet aksar' diyerek 657 sayılı Kanun m. 74 uyarınca muvafakat vermeyi reddetmesidir.

Danıştay İkinci Dairesi'nin yerleşik ve istikrarlı emsal kararları uyarınca; Anayasa'nın liyakat ve kariyer ilkeleri gereğince, devlet memurunun öğrenim gördüğü alanda çalışması, mesleki bilgisini geliştirmesi ve unvan yükselmesi elde etmesi kamu yararınadır. İdarenin muvafakat verme konusundaki takdir yetkisi mutlak ve sınırsız değildir; kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlıdır. Hizmetli iken memurluğu kazanan ya da memur iken mühendislik/öğretmenlik kazanan engelli personele muvafakat verilmemesi işlemi İdare Mahkemeleri tarafından doğrudan hukuka aykırı bulunarak yürütmesi durdurulmakta ve kurum muvafakat vermeye mecbur bırakılmaktadır.

4. Adım Adım Kurumlar Arası Geçiş Krokisi

EKPSS ile yeni bir kariyer kadrosuna yerleşen memurun geçiş basamakları:

1. ÖSYM Yerleştirme Sonuç Belgesinin Alınması: Aday yerleştirme belgesini indirerek çıktısını alır.
2. Atanılan Yeni Kuruma Belge Teslimi: Yeni kurumun istediği atama başvuru evrakları teslim edilir ve mevcut kurumdan muvafakat istenmesi için dilekçe verilir.
3. Kurumlar Arası Yazışma: Atanılan yeni kamu kurumu, adayın halen çalıştığı kuruma resmi yazı (EBYS) yazarak 657 sayılı Kanun m. 74 gereğince muvafakat talep eder.
4. Muvafakat Onayı ve Atama Kararnamesi: Eski kurum muvafakat yazısını gönderir; yeni kurum atama kararnamesini düzenler. Memur eski kurumundan ilişiğini keserek yeni kurumunda görevine başlar.
5. Muvafakat Reddedilirse Dava Yolu: Eski kurum 30 gün içinde ret cevabı verirse, memur ret yazısının tebliğinden itibaren 60 gün içinde İdare Mahkemesi'nde 'Yürütmenin Durdurulması Talepli İptal Davası' açar.

5. Kurumlar Arası Muvafakat Talep Dilekçesi Şablonu

EKPSS ile unvan yükselmesi kazanan memurun kurumuna vereceği muvafakat verilmesi talep dilekçesi:

Aday Memur İken EKPSS ile Atananların Asalet ve İntibak Esasları

Henüz asalet tasdiki yapılmamış (aday memurluk süreci devam eden) bir engelli çalışanın EKPSS ile üst unvanlı bir kadroya yerleşmesi halinde geçiş sürecinin nasıl işleyeceği 657 sayılı Kanun'un 54 ila 58. maddelerinde düzenlenmiştir.

Farklı bir kuruma veya unvana atanan adayın eski kurumundaki adaylık süresi ve aldığı temel eğitim / hazırlayıcı eğitim puanları yeni kurumuna resmi yazı ile bildirilir. Yeni kurum adayın önceki adaylık süresini dikkate alarak kalan süreyi tamamlatır; adaylık süreci sıfırlanmaz. Ayrıca eski kurumda geçen fiili hizmet süreleri memurun kadro ve derece intibakına (kıdemine) aynen eklenerek maaş ve derece kaybı yaşaması engellenir.

Memurluktan Sürekli İşçiliğe veya 4/B Sözleşmeli Kadroya Geçiş Şartları

Memur olarak görev yapan bazı engelli çalışanlarımız, kamu işçilerinin tediye, ikramiye ve toplu iş sözleşmesi (TİS) hakları sebebiyle daha yüksek maaş alması dolayısıyla İŞKUR üzerinden açılan kamu sürekli işçi ilanlarına başvurmak isteyebilmektedir.

657 sayılı Kanun'a tabi memurların işçi statüsüne geçebilmesi için mevcut memuriyet görevinden 657 sayılı Kanun m. 94 uyarınca usulüne uygun şekilde istifa (çekilme) etmesi şarttır. Memurluktan çekilen bir kişi için işçi kadrosuna geçişte herhangi bir bekleme süresi veya cezai yaptırım bulunmaz; noter kurasında veya sınavda işçi olmaya hak kazandığı takdirde doğrudan iş akdi imzalayabilir.

Kurum İçi Görevde Yükselme / Unvan Değişikliği Sınavı ile EKPSS Karşılaştırması

Memur olarak görev yapan engelliler için unvan yükselmesinin iki yolu vardır: Kurumun kendi bünyesinde açtığı Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınavı veya merkezi EKPSS. Kurum içi sınavlar genellikle kurumun inisiyatifinde uzun yıllar açılmayabilmekte ve mülakat aşaması barındırabilmektedir. Oysa EKPSS tamamen mülakatsız, merkezi ve objektif bir sınav olduğu için engelli memurun kariyerinde yükselmesini sağlayan en adil ve kestirme yoldur.

6. İlgili EKPSS ve Kariyer Bağlantıları

Memuriyet kariyeri, EKPSS tercih stratejileri ve atama kurallarına ilişkin diğer bağlantılarımızı inceleyebilirsiniz:

Sonuç olarak; kamuda görev yapan engelli memurlarımızın kariyer gelişimlerini sürdürmeleri, mezun oldukları mesleki unvanlarda istihdam edilmeleri ve liyakat esasına uygun olarak yükselmeleri anayasal güvence altındadır. EKPSS bu yükselmenin en şeffaf aracı olup, memurların kurum muvafakat haklarını yasal zeminde sonuna kadar aramaları gerekmektedir.

Devlet memuru olan bir engelli yeniden EKPSS'ye girebilir mi?

Evet. Halihazırda 657 sayılı Kanun'a tabi memur olan engelli bireylerin sınava girmesini engelleyen hiçbir yasal engel yoktur. Aday bilgi düzeyini ölçmek veya unvan değişikliği amacıyla sınava serbestçe katılabilir.

Memur olan engelli EKPSS merkezi tercihlerinde tercih yapabilir mi?

EKPSS Yönetmeliği gereğince memur olarak çalışan engelliler, 'aynı hizmet sınıfında ve aynı unvanda' kadroları tercih edemezler (Örneğin VHKİ olan biri yeniden VHKİ kadrosunu tercih edemez). Ancak üst öğrenim bitirmişse veya unvanı/sınıfı değişecekse (örneğin memur iken mühendis, öğretmen, avukat, tekniker kadrolarını) tercih edebilir.

Hizmetli kadrosundaki engelli memur EKPSS ile Genel İdare Hizmetleri (Memur/VHKİ) kadrosuna geçebilir mi?

Evet. Yardımcı Hizmetler Sınıfında (hizmetli) çalışan bir engelli memur, unvan yükselmesi niteliğinde olduğu için EKPSS tercihleriyle Memur veya VHKİ kadrolarına atanabilir ve kurumundan muvafakat alarak geçiş yapabilir.

Kazanılan yeni kuruma geçişte mevcut kurumun muvafakat vermesi zorunlu mudur?

Evet. 657 sayılı Kanun'un 74. maddesi uyarınca kurumlar arası naklen geçişte eski kurumun muvafakat vermesi gerekir. Kariyer ve unvan yükselmesi içeren durumlarda kurumun keyfi muvafakat vermemesi Danıştay tarafından hukuka aykırı bulunmakta ve mahkemece muvafakat verilmektedir.

İşçi statüsünde çalışan engelli memurluk için EKPSS tercihi yapabilir mi?

Evet. Kamuda veya özel sektörde 4857 sayılı İş Kanunu'na tabi sürekli işçi olarak çalışan engelliler için hiçbir kısıtlama yoktur; istedikleri tüm memuriyet kadrolarını tercih edip kazanmaları halinde işten ayrılarak memuriyete başlayabilirler.