Engelli bireylerin toplumsal yaşama tam ve eşit katılımını sağlamanın en kritik dinamiklerinden biri, kentsel ve şehirlerarası ulaşım ağlarının fiziki ve ekonomik olarak erişilebilir kılınmasıdır. Karayolu ve demiryolu taşımacılığında tanınan yasal hakların yanı sıra, havayolu ulaşımında da bayrak taşıyıcımız Türk Hava Yolları (THY) ve Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) mevzuatı kapsamında engelli yolculara ve refakatçilerine çok kapsamlı ekonomik ayrıcalıklar sunulmaktadır. 5378 Sayılı Engelliler Hakkında Kanun ve havacılık sektörünün temel tüketici güvencesi olan SHY-PASS Yolcu Hakları Yönetmeliği çerçevesinde yürütülen uygulamada; yetkili sağlık kuruluşlarından alınmış en az %40 oranında engelli raporuna sahip vatandaşlarımıza THY iç hat seferlerinde %20, Türkiye çıkışlı ve varışlı tüm uluslararası dış hat uçuşlarında ise %25 oranında net bilet indirimi sağlanmaktadır. Üstelik raporda refakatçi ihtiyacı belirtilen ağır engelliler için refakatçiye de aynı indirim yansıtılmaktadır. Ancak geçmişte yalnızca havalimanı bilet satış ofislerine şahsen gidilerek alınabilen bu indirimler, günümüzde e-Devlet ve Miles&Smiles dijital entegrasyonu sayesinde saniyeler içinde online olarak biletleme ekranına yansıtılabilmektedir. 2026 yılı güncel THY satış kuralları, IATA standartları ve tekerlekli sandalye hizmetleri ışığında hazırlanan bu rehberde; biletleme adımları, fiyat simülasyonu, refakatçi koşulları ve bilet farkı iade dilekçesi eksiksiz açıklanmıştır.
Havayolu Engelli Haklarının Hukuki Altyapısı ve İndirim Baremleri
Havayolu taşımacılığında engelli yolculara tanınan haklar ulusal kanunlar ve uluslararası sivil havacılık regülasyonları ile teminat altına alınmıştır:
- 5378 Sayılı Engelliler Hakkında Kanun: Kanunun 3. ve 4. maddeleri, engellilerin toplu taşıma araçlarına ve seyahat hizmetlerine ayrımcılığa uğramaksızın, indirimli ve erişilebilir biçimde ulaşmasını emreder. Resmi mevzuata 5378 Sayılı Kanun Metni üzerinden ulaşabilirsiniz.
- İç Hat İndirim Oranı (%20): Türk Hava Yolları ve AJet (AnadoluJet) iç hat seferlerinde, tüm Ekonomi ve Business sınıfı ücret sınıflarında uygulanan net taşıma ücreti üzerinden yüzde yirmi (%20) indirim uygulanır.
- Dış Hat İndirim Oranı (%25): Türkiye çıkışlı veya varışlı tüm dış hat uçuşlarında (aktarmalı uçuşlar dahil) net baz bilet ücreti üzerinden yüzde yirmibeş (%25) indirim tatbik edilir. Bu indirim Avrupa, Amerika, Asya ve Orta Doğu uçuşlarının tamamında geçerlidir.
- Ücretsiz Ek Bagaj ve Özel Hizmetler: Engelli yolcuların kullandığı manuel veya akülü tekerlekli sandalyeler, protez-ortez donanımları ve rehber köpekler standart bagaj hakkından tamamen hariç tutularak ücretsiz olarak kargo kompartımanında veya kabinde taşınır. Havalimanında ücretsiz PRM (Özel Yardım) tekerlekli sandalye tahsis edilir.
İç ve Dış Hat Uçak Bileti İndirimi Karşılaştırma Matrisi (2026)
Aşağıdaki semantik tablo; THY bilet sınıflarına, uçuş parkurlarına ve refakatçi durumuna göre uygulanan güncel indirim baremlerini karşılaştırmalı olarak listelemektedir:
| Uçuş Parkuru ve Bilet Sınıfı | Gerekli Asgari Engel Oranı | Uygulanan İndirim Oranı (%) | İndirimin Uygulandığı Kalem | Refakatçi İndirim Durumu |
|---|---|---|---|---|
| Yurt İçi Seferler (Ekonomi Sınıfı) | En az %40 (Veya ÇÖZGER belgesi) | %20 İndirim | Net baz bilet ücreti | Tam Bağımlı ise refakatçiye de %20 indirim uygulanır |
| Yurt İçi Seferler (Business Sınıfı) | En az %40 (Veya ÇÖZGER belgesi) | %20 İndirim | Net baz bilet ücreti | Tam Bağımlı ise refakatçiye de %20 indirim uygulanır |
| Uluslararası Seferler (Dış Hatlar) | En az %40 (Veya ÇÖZGER belgesi) | %25 İndirim | Net baz bilet ücreti | Tam Bağımlı ise refakatçiye de %25 indirim uygulanır |
| AJet (AnadoluJet) Seferleri | En az %40 (Veya ÇÖZGER belgesi) | %20 İndirim | Net baz bilet ücreti | Aynı uçuşta kayıtlı refakatçiye de uygulanır |
Tablodan açıkça anlaşılacağı üzere; indirim oranı bilet sınıfı ayrımı yapılmaksızın tüm uçuşlarda geçerlidir. Demiryolu ve tren indirimleri için TCDD ve YHT Hızlı Tren Engelli Ücretsiz Seyahat Rehberi sayfamıza göz atabilirsiniz.
Miles&Smiles Hesabına Engelli Belgesi Tanımlama Adımları (Online Biletleme)
Bilet alırken her defasında havalimanı gişesine veya acenteye gitme zorunluluğunu ortadan kaldıran en pratik yöntem, engelli belgesini THY Miles&Smiles sadakat hesabına entegre etmektir. Bu işlem bir kez yapıldığında ömür boyu (veya rapor süresince) online biletlemelerde indirim otomatik uygulanır:
Adım Adım Dijital Kayıt Krokisi:
- 1. Adım: Türk Hava Yolları resmi web sitesi (turkishairlines.com) veya mobil uygulaması üzerinden ücretsiz bir Miles&Smiles üyelik hesabı açın.
- 2. Adım: THY web sitesinin alt kısmında bulunan "Geri Bildirim / İletişim Formu" ekranına girin. Konu başlığı olarak "Engelli Yolcu İndirimi Belge Tanımlama" seçeneğini işaretleyin.
- 3. Adım: Açılan forma T.C. Engelli Kimlik Kartınızın ön ve arka yüz fotoğrafını veya e-Devlet'ten indirdiğiniz barkodlu Engelli Sağlık Kurulu Raporunu (ÇÖZGER) PDF olarak ekleyin.
- 4. Adım: Talep metnine "Miles&Smiles üye numaramın engelli yolcu statüsüne geçirilerek sistem tanımlamasının yapılmasını arz ederim" notunu yazıp formu iletin.
- 5. Adım: THY Müşteri İlişkileri ekibi 24-48 saat içinde belgeyi doğrulayarak hesabınızı 'Engelli Yolcu' olarak onaylar. Artık siteye giriş yapıp bilet aradığınızda sistem tüm fiyatları otomatik olarak %20 veya %25 indirimli listeler.
Refakatçi İndirimi ve Özel Kabin Hizmetleri
Ağır engelli yolcuların tek başına seyahat edemeyeceği durumlarda mevzuat refakatçiyi de koruma altına almıştır:
- Refakatçi İndirimi Şartı: Yolcunun sağlık kurulu raporunda "Tam Bağımlı" ibaresi bulunmalı veya 18 yaşından küçük çocuklar için ÇÖZGER belgesinde "Özel Koşul Gereksinimi Vardır (ÖKGV)" veya "Çok İleri Düzeyde" tescili yer almalıdır.
- Birlikte Seyahat Zorunluluğu: Refakatçi biletinin indirimli kesilebilmesi için, engelli yolcu ile refakatçinin aynı uçakta, aynı sınıfta ve aynı PNR (rezervasyon kodu) altında seyahat etmesi yasal zorunluluktur. Refakatçi tek başına uçağa binerse indirim hakkı iptal edilir.
- Havalimanı PRM Hizmetleri (WCHR, WCHS, WCHC): Uçuş öncesinde çağrı merkezine veya biletleme esnasında sisteme tekerlekli sandalye ihtiyacı bildirildiğinde; havalimanı giriş kapısından uçak koltuğuna kadar özel eğitimli personel refakatinde ücretsiz ambulift ve transfer desteği sağlanır. Ulaşım kartları için Toplu Taşımada Ücretsiz Seyahat Kartı Mavi Kart rehberimizi inceleyebilirsiniz.
İndirimsiz Kesilen Biletler İçin Fark İade Dilekçesi
Acil seyahat nedeniyle veya sistem arızası sebebiyle biletini indirimsiz normal tarifeden almak zorunda kalan engelli vatandaşlar, seyahat sonrasında THY Genel Müdürlüğü'ne aşağıdaki dilekçe ile başvurarak aradaki indirim farkını kuruşu kuruşuna iade alabilirler:
TÜRK HAVA YOLLARI A.O. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ'NE
(Müşteri Hizmetleri ve Gelir Yönetimi Başkanlığı)
TALEPTE BULUNAN YOLCU : .................................................... (T.C. Kimlik No: ....................)
MİLES&SMİLES NO : ....................................
İLETİŞİM TELEFONU : ....................................
E-POSTA ADRESİ : ....................................
BİLET (E-TİCKET) NO : ....................................
REZERVASYON (PNR) KODU : ....................................
UÇUŞ PARKURU VE TARİHİ : .................... - .................... / .../.../2026
KONU : 5378 Sayılı Kanun Uyarınca Engelli Yolcu Bilet İndirim Farkının İadesi Talebidir.
AÇIKLAMALAR:
1. Yukarıda PNR ve e-bilet numarası belirtilen sefer için kurumunuzdan bilet satın alarak seyahatimi gerçekleştirmiş bulunmaktayım.
2. Ekte onaylı suretini sunduğum yetkili Sağlık Kurulu Raporu'ndan anlaşılacağı üzere %...... oranında engelli bir bireyim.
3. Biletleme işleminin yapıldığı esnada sistemsel kısıtlar / aciliyet sebebiyle kurumunuzun engelli yolculara tanıdığı %20 / %25 oranındaki yasal bilet indirimi faturama yansıtılamamış ve bilet tam ücret üzerinden tahsil edilmiştir.
4. 5378 Sayılı Engelliler Hakkında Kanun ve THY Engelli Yolcu Taşıma Kuralları uyarınca; baz bilet ücreti üzerinden hesaplanacak engelli indirim tutarının tahsilatın yapıldığı kredi kartıma iadesini saygılarımla arz ve talep ederim. .../.../2026
İsim - Soyisim: ....................................
İmza: ....................................
EKLER:
1. Elektronik Uçak Bileti Yolcu Kuponu
2. Engelli Sağlık Kurulu Raporu / Engelli Kimlik Kartı Sureti
3. Kimlik Fotokopisi
Türk Hava Yolları engelli yolculara iç hat ve dış hatlarda yüzde kaç indirim uygulamaktadır?
Türk Hava Yolları (THY), yetkili hastanelerden alınmış en az %40 oranında engelli sağlık kurulu raporu bulunan yolculara tüm iç hat uçuşlarında net bilet ücreti üzerinden %20, Türkiye çıkışlı ve varışlı dış hat uçuşlarında ise net ücret üzerinden %25 oranında indirim uygulamaktadır.
Engelli refakatçisi de uçak biletinde indirim hakkından yararlanabilir mi?
Evet. Sağlık kurulu raporunda 'Tam Bağımlı Engelli' ibaresi bulunan veya raporda 'başkası refakatinde seyahat edebilir' şerhi yer alan yolcuların refakatçileri, engelli yolcu ile aynı uçuşta ve aynı rezervasyon kaydında seyahat etmek şartıyla aynı indirimden (%20 iç hat / %25 dış hat) yararlanır.
THY engelli bilet indirimi internet sitesinden veya mobil uygulamadan online alınabilir mi?
Evet. Miles&Smiles üyesi olan engelli yolcular, e-Devlet Kapısı veya THY geri bildirim formu üzerinden engelli kimlik kartı veya sağlık raporlarını hesaplarına bir defaya mahsus tanımlattıktan sonra; thy.com ve THY mobil uygulaması üzerinden bilet alırken otomatik olarak indirimli fiyatla işlem yapabilirler.
Uçak biletindeki havalimanı vergisi ve yakıt harcına da indirim uygulanır mı?
Hayır. Havacılık mevzuatı ve uluslararası IATA kuralları gereğince; %20 ve %25 engelli indirimleri yalnızca 'baz bilet ücreti' (net taşıma ücreti) üzerinden hesaplanır. Bilet fiyatı içinde yer alan alan vergileri, akaryakıt harçları ve servis bedelleri indirime tabi değildir.
İndirimsiz alınan biletler için geriye dönük indirim farkı iadesi alınabilir mi?
Evet. Engelli yolcu biletini indirim tanımlatmadan normal tarifeden satın almışsa, uçuştan önce veya uçuştan sonraki yasal süre içinde THY satış ofislerine veya online geri bildirim formuna engelli raporunu ibraz ederek aradaki indirim farkının kredi kartına iadesini talep edebilir.



