Şeker (Diyabet) Hastalığı Engelli Rapor Oranı 2026: Tip 1, Tip 2 ve Komplikasyon Cetveli
2026 Sağlık Bakanlığı Özürlülük Ölçütü Yönetmeliğine göre Tip 1 ve Tip 2 diyabet hastalarının alabileceği engelli rapor oranları, komplikasyon puanları ve Balthazard hesaplama detayları.
📌 İçindekiler Rehberi
- 👉1. Şeker Hastalığı (Diyabetes Mellitus) Engelli Oranları Nasıl Belirlenir?
- 👉2. Tip 1 ve Tip 2 Diyabet 2026 Engelli Oranı Cetveli
- 👉3. Diyabete Bağlı Organ Hasarları (Komplikasyonlar) ve Ek Puanlar
- 👉4. Şeker Hastalığında Balthazard Formülü ile Toplam Rapor Oranı
- 👉5. Şeker Hastalarının Sağlık Kurulu (Heyet) Başvurusunda İstenen Evraklar
Şeker hastalığı (Diyabetes Mellitus), Türkiye'de engelli sağlık kurulu raporu başvurularında en sık karşılaşılan kronik metabolizma bozukluklarının başında gelir. Sağlık Bakanlığı tarafından yayımlanan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik eki cetvellere göre, diyabet teşhisi konulmuş her hastaya otomatik olarak aynı oran verilmez; hastanın Tip 1 veya Tip 2 olması, açlık kan şekeri kontrol düzeyi ve en önemlisi vücutta meydana gelen organ hasarları (organ komplikasyonları) puanı belirleyen temel unsurdur.
1. Şeker Hastalığı (Diyabetes Mellitus) Engelli Oranları Nasıl Belirlenir?
Sağlık kurullarında Endokrinoloji veya İç Hastalıkları (Dahiliye) uzmanı tarafından yapılan incelemelerde hastanın son 1 yıllık HbA1c test ortalamaları, kullandığı oral antidiyabetik ilaçlar veya insülin protokolleri incelenir. Diyabet tek başına genellikle %20 ile %40 arasında bir temel engel puanı oluşturur. Ancak şeker hastalığına bağlı olarak gözde retinopati, böbrekte nefropati veya sinir sisteminde nöropati gibi komplikasyonlar gelişmişse oran %60'ın ve hatta %80'in üzerine çıkabilir.
2. Tip 1 ve Tip 2 Diyabet 2026 Engelli Oranı Cetveli
Resmi sağlık kurulu cetveline göre diyabet türleri ve klinik tablolara karşılık gelen standart engel oranları aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:
| Diyabet Türü ve Klinik Durum | Engel Oranı (%) | Açıklama / Şartlar |
|---|---|---|
| Diyet ve Oral Antidiyabetik (OAD) ile Kontrol Edilen Tip 2 Diyabet | %20 | Komplikasyon yapmamış, haplarla kontrol altına alınabilen açlık kan şekeri tablosu. |
| İnsülin Kullanan ve Komplikasyon Yapmamış Tip 2 Diyabet | %30 | Günde en az bir veya birden fazla insülin enjeksiyonu gerektiren ancak hedef organ hasarı bulunmayan hastalar. |
| Komplikasyonlu Tip 2 Diyabet (Ağır Düzey) | %40 | İnsülin kullanımına rağmen organ hasarı başlayan veya kontrolü güç seyreden olgular. |
| Tip 1 Diyabetes Mellitus (Ketoz Gösteren / Labil) | %30 - %40 | İnsülin bağımlı, kan şekeri dalgalanmaları yaşayan ve ketonüri öyküsü olan genç/erişkin hastalar. |
3. Diyabete Bağlı Organ Hasarları (Komplikasyonlar) ve Ek Puanlar
Şeker hastalığı ilerleyen dönemlerde vücudun damar ve sinir ağını etkiler. Sağlık kurulu heyetine girerken yalnızca dahiliye doktoruna değil, ilgili diğer branşlara da muayene olunarak ek puanlar alınmalıdır:
- Diyabetik Nefropati (Böbrek Hasarı): İdrarda mikroalbüminüri veya kreatinin yüksekliğine göre Nefroloji kliniği tarafından %20 ile %60 arasında ek oran verilir.
- Diyabetik Retinopati (Göz Hasarı): Görme keskinliğindeki azalma ve retina lazer tedavilerine göre Göz Hastalıkları kliniği tarafından görme alanı kaybı cetveline göre %10 - %40 ilave puan verilir.
- Diyabetik Nöropati (Sinir Hasarı): Ayaklarda yanma, his kaybı ve EMG ile kanıtlanmış polinöropatiler için Nöroloji kliniğince %10 - %20 engel oranı tanımlanır.
- Diyabetik Ayak ve Periferik Damar Hastalığı: Damar tıkanıklığı veya ampütasyon durumlarında Kalp Damar Cerrahisi veya Ortopedi tarafından ek engel oranı takdir edilir.
4. Şeker Hastalığında Balthazard Formülü ile Toplam Rapor Oranı
Diyabet puanı ile komplikasyonlardan (örneğin hipertansiyon ve göz hasarı) alınan puanlar düz mantıkla alt alta toplanmaz. Türkiye'de yürürlükteki mevzuat gereği Balthazard Formülü uygulanır.
Örneğin bir hastanın Tip 2 diyabetten %30, diyabete bağlı hipertansiyondan %10 ve diyabetik retinopatiden (göz) %20 oran aldığını varsayalım:
- Önce en yüksek oran olan %30 alınır. Kalan sağlam vücut oranı: %70'tir.
- %70'in %20'si hesaplanır (14 puan) ve 30'a eklenir = %44. Kalan: %56.
- %56'nın %10'u hesaplanır (5.6 puan) ve 44'e eklenir = %49.6 (Yuvarlama ile %50 Engelli Raporu oluşur).
Kendi oranlarınızı resmi formülle anında hesaplamak için sitemizdeki Balthazard Hesaplama Robotu aracını ücretsiz kullanabilirsiniz.
5. Şeker Hastalarının Sağlık Kurulu (Heyet) Başvurusunda İstenen Evraklar
Şeker hastalığından kurul raporu alırken oran kaybı yaşamamak adına aşağıdaki evrakların hekime eksiksiz sunulması kritik öneme sahiptir:
- e-Nabız İlaç Kullanım Raporları: En az son 6 ay veya 1 yıllık insülin ve oral diyabet ilaç rapor dökümleri.
- Son 3 Dönem Laboratuvar Tahlilleri: Açlık kan şekeri, tokluk kan şekeri, HbA1c, mikroalbümin/kreatinin oranları.
- Konsültasyon İncelemeleri: Göz dibi muayenesi (retinopati raporu) ve yapılmışsa alt ekstremite EMG tetkik sonucu.
Şeker hastalarının engelli raporu alırken en çok merak ettiği hususlar aşağıda açıklanmıştır.