Epilepsi (Sara) Hastalığı Engelli Rapor Oranı 2026: Nöbet Sıklığı ve İlaç Direnci Cetveli

Epilepsi (sara) hastalığı engelli rapor oranı, T.C. Sağlık Bakanlığı tarafından yayımlanan 'Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik' ekindeki Sinir Sistemi (Nöroloji) Özür Oranları Cetveli doğrultusunda belirlenir. Epilepsi hastalarında engellilik yüzdesi; nöbetin klinik tipine (jeneralize, fokal/parsiyel, absans, miyoklonik), nöbetlerin aylık veya yıllık sıklığına, elektroensefalografi (EEG) bulgularına ve uygulanan çoklu antiepileptik ilaç tedavisine (ilaç direncine) göre %5 ile %65 arasında değişmektedir.

1. Epilepsi (Sara) Hastalığında Engelli Raporu Değerlendirmesi Nasıl Yapılır?

Epilepsi, beyindeki nöronların anormal ve kontrolsüz elektriksel deşarjları sonucu ortaya çıkan kronik bir nörolojik tablodur. Sağlık kurulu heyetinde değerlendirme yapılırken yalnızca hastanın beyanı yeterli görülmez; hastanın nöroloji takipleri, nöbet çizelgeleri, hastane yatış ve acil servis epikrizleri ile EEG kayıtları dosya halinde incelenir.

Sağlık kurulları hastayı değerlendirirken özellikle 'Uygun Tedavi Altındaki Nöbet Durumu' kriterini esas alır. Yani hasta düzenli ilaç kullanırken dahi nöbet geçiriyor mu (ilaca dirençli epilepsi) yoksa ilaçla nöbetler tamamen durmuş mudur sorusu rapor oranının ana belirleyicisidir.

2. 2026 Resmi Yönetmelik Epilepsi Engelli Oranları Cetveli

Sağlık Bakanlığı Özür Oranları Cetveli Nöroloji Bölümü uyarınca, 2026 yılında epilepsi hastalarına uygulanan resmi engel dereceleri aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:

Klinik Nöbet Tipi ve Seyri	Nöbet Sıklığı ve Tedaviye Yanıt	Engellilik Oranı (%)	Sosyal Hak Durumu
İlaçla Tam Kontrol Altında	Uygun antiepileptik tedavi ile en az 1 yıldır nöbetsiz	%5	Engelli hakları için tek başına yetersiz
Hafif / Seyrek Nöbetler	Yılda 3-4 kez bilinç kaybı olmayan fokal veya absans nöbet	%15	Balthazard ile diğer hastalıklara eklenir
Orta Düzey Nöbetler	Yılda 6-11 kez jeneralize veya bilinç kaybıyla seyreden fokal nöbet	%20	Balthazard formülüyle oran artırılır
Sık Nöbetler (İlaca Kısmi Direnç)	Ayda en az 1 kez jeneralize tonik-klonik nöbet veya haftalık fokal nöbetler	%40	%40 Barajı Geçilir (EKPSS & Engelli Hakları)
Çok Sık / Dirençli Ağır Nöbetler	Haftada birden fazla jeneralize nöbet, status epileptikus öyküsü, çoklu ilaç direnci	%65	Ağır Derece Engelli / Erken & Malulen Emeklilik

3. İlaca Dirençli (Refrakter) Epilepsi ve Yüksek Oran Şartları

Uluslararası Epilepsi ile Savaş Ligi (ILAE) kriterlerine ve Türk Nöroloji Derneği yönergelerine göre; hastaya uygun seçilmiş ve tolere edilen dozda en az iki farklı antiepileptik ilaç (monoterapi veya kombine tedavi) verilmesine rağmen nöbet kontrolünün sağlanamaması durumu Dirençli Epilepsi olarak adlandırılır.

İlaca dirençli epilepsi hastalarında heyet hekimleri genellikle %40 veya %65 oran takdir eder. Bu hastaların gün içinde ani düşme, yaralanma ve bilinç kaybı riski yüksek olduğundan vardiyalı işlerde, yüksekte, tehlikeli makinelerin başında veya su kenarında çalıştırılmaları tıbben kısıtlanır.

4. Sağlık Kurulu Heyetinde İstenen Zorunlu Nörolojik Tetkikler

Epilepsi tanısıyla sağlık kuruluna giren bir hastanın dosyasında aşağıdaki tıbbi belgelerin bulunması zorunludur:

• Rutin veya Uyku Depresyonlu EEG (Elektroensefalografi): Beyindeki epileptiform dalgaların (diken, keskin dalga, polidiken deşarjları) resmi raporu.
• Video-EEG Monitorizasyonu (Gerekli Hallerde): Psödonöbet (psikojenik nöbet) ile gerçek epileptik nöbetin ayrımı için üçüncü basamak üniversite/şehir hastanelerinde çekilen kayıtlar.
• Kranial MR (Manyetik Rezonans): Epilepsiye yol açan mezial temporal skleroz, kortikal displazi, tümör veya vasküler lezyonların görüntülenmesi.
• SUT Onaylı İlaç Raporları ve Kan Düzeyi Ölçümleri: Hastanın kullandığı Valproat, Levetirasetam, Karbamazepin, Lamotrijin, Lakozamid gibi ilaçların kan seviyesi testleri ve e-Nabız ilaç geçmişi.

5. Balthazard Formülü ile Epilepsi Oranının Diğer Hastalıklarla Birleştirilmesi

Epilepsi hastalarında sıklıkla anksiyete, depresyon, kafa travması sonrası nörolojik kayıplar veya omurga rahatsızlıkları eşlik edebilmektedir. Birden fazla rahatsızlığı bulunan bireylerde engel oranları doğrudan alt alta toplanmaz; Balthazard Formülü Hesaplama Aracı kullanılarak hesaplanır.

Örneğin; epilepsiden %20, hafif depresyondan %20 oran alan bir hastanın nihai engel oranı Balthazard formülüyle 20 + 20 × (100 - 20) / 100 = %36 olarak hesaplanır. Eğer hastanın epilepsi oranı %40 ise tek başına yasal barajı aşmış olur.

6. Epilepsi Raporu Olanların Yararlanabileceği Sosyal ve Yasal Haklar

Yetkili sağlık kurulundan en az %40 ve üzeri engelli raporu alan epilepsi hastaları şu ayrıcalıklara sahip olur:

• EKPSS ve Engelli Memur Alımı: Engelli Kamu Personeli Seçme Sınavı'na (EKPSS) Genel Görme-İşitme grubundan girerek kamuda memur olma hakkı.
• Engelli Kimlik Kartı: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı onaylı kimlik kartı ile şehir içi toplu taşıma, TCDD trenleri ve müzelere ücretsiz erişim.
• Gelir Vergisi İndirimi: Çalışan epilepsi hastalarına maaş bordrosunda dereceye göre aylık net vergi indirimi yansıtılması.
• Engelli Erken Emeklilik: İlk sigorta giriş tarihine ve engel derecesine göre yaş şartı aranmaksızın 15-18 yıl primle emeklilik hakkı.
• ÖTV Muafiyetli Araç Durumu: Epilepsi hastalarında nöbet riski nedeniyle sürücü belgesi kısıtlandığı için, ancak %90 ve üzeri rapor alanlar 1. derece yakınlarının kullanımı amacıyla ÖTV Muafiyetli Araç alabilir.

7. Epilepsi Hastalarında Sürücü Belgesi (Ehliyet) Alma Kriterleri

Sürücü Adayları ve Sürücülerde Aranacak Sağlık Şartları Yönetmeliği uyarınca epilepsi hastalarının araç kullanımı katı kurallara bağlanmıştır:

• Aktif ve kontrolsüz nöbet geçiren kişilere sürücü belgesi verilemez.
• Son 3 yıl (36 ay) boyunca hiçbir nöbet geçirmeyen, düzenli nöroloji takibinde olan ve EEG tetkikinde epileptik aktivite görülmeyen hastalara, 1. Grup (B sınıfı hususi otomobil) sürücü belgesi verilebilir.
• Bu kişilerin ehliyetleri 1 veya 2 yılda bir nöroloji uzmanı kontrolü şartıyla onaylanır; ticari araç veya ağır vasıta kullanmalarına izin verilmez.

Epilepsi hastası yüzde kaç engelli raporu alabilir?

Nöbet sıklığına ve ilaç direncine göre epilepsi hastalarına %5, %15, %20, %40 veya %65 oranında engelli sağlık kurulu raporu verilir. İlaçla kontrol altına alınamayan sık nöbetli hastalarda oran en az %40'tır.

Epilepsi raporu süreli mi yoksa süresiz mi verilir?

Epilepsi tedaviye yanıt verebilen ve zamanla nöbetsizleşebilen bir tablo olduğu için kurullar genellikle 1 veya 2 yıl süreli rapor tanzim eder. Rapor yenileme süreçleri için Süreli Rapor Bitim Rehberi sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Epilepsi hastaları EKPSS sınavına girebilir mi?

Evet. Sağlık kurulu raporunda %40 ve üzeri oran bulunan tüm epilepsi hastaları ÖSYM tarafından düzenlenen EKPSS sınavına katılabilir ve engelli memur kontenjanlarına atanabilir.

Epilepsi hastası malulen emekli olabilir mi?

Çoklu antiepileptik ilaç tedavisine rağmen haftalık ağır jeneralize nöbet geçiren, nörolojik ve kognitif yıkım yaşayan ve çalışma gücünü en az %60 oranında kaybeden hastalar SGK Sağlık Kurulu onayıyla malulen emekli olabilir.

Epilepsi hastası ehliyet alabilir mi?

En az 3 yıl boyunca tıbbi olarak nöbetsiz kaldığı kanıtlanan ve EEG bulguları temiz olan epilepsi hastaları yalnızca hususi binek araç (B sınıfı) için sınırlı süreli ehliyet alabilir.

Engelli raporu için başvururken hangi evraklar gereklidir?

Epilepsi hastalarının heyete giderken EEG raporlarını, kranial MR sonuçlarını, son 1 yıllık ilaç kullanım raporlarını ve takip edildikleri nöroloji uzmanının epikriz yazısını yanlarında bulundurmaları şarttır.