Alzheimer ve ilişkili demans sendromları, beynin bilişsel fonksiyonlarının ilerleyici şekilde yıkımıyla seyreden, hastanın zamanla bellek, oryantasyon, muhakeme ve temel öz bakım yetilerini bütünüyle yitirmesine yol açan ağır nörodejeneratif klinik tablolardır. Hastalığın evreleri ilerledikçe bireyler beslenme, giyinme, kişisel hijyen ve tuvalet gibi en temel yaşamsal ihtiyaçlarını dahi tek başlarına karşılayamaz hale gelmekte; 24 saat kesintisiz refakat ve fiziksel destek gereksinimi ortaya çıkmaktadır. Devlet tarafından aile odaklı sosyal hizmet politikaları kapsamında sağlanan en hayati nakdi yardımlardan biri olan evde bakım yardımı, demans ve Alzheimer teşhisi almış hastaların bakıcılarına her ay düzenli olarak ödenmektedir. Ancak mevzuat gereğince bu haktan yararlanabilmek için yalnızca nöroloji veya psikiyatri polikliniklerinden tanı almış olmak yeterli değildir; hastanın yetkili sağlık kurulundan alacağı raporda yer alması zorunlu teknik ibareler, hane halkı gelir kriteri ve hukuki temsil (vasi tayini) süreçleri eksiksiz tamamlanmalıdır.
Demans ve Alzheimer Hastalarında Evde Bakım Mevzuatının Hukuki Temeli
Evde bakım yardımı mekanizması, 2828 Sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu Ek Madde 7 hükmüne dayanmaktadır. Bu yasal düzenleme, her ne ad altında olursa olsun her türlü gelirler toplamı esas alınmak suretiyle hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık gelir tutarı asgari ücretin aylık net tutarının üçte ikisinden az olan ve sağlık kurulu raporunda bakıma muhtaç olduğu belgelenen engelli bireylere evde bakım desteği verilmesini emreder. Demans ve Alzheimer hastalarının bu yasa kapsamına dahil edilebilmesi için 20 Şubat 2019 tarihli ve 30692 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ile 26 Mayıs 2023 tarihli Evde Bakım Yardımı Yönetmeliği hükümlerindeki kriterler birlikte uygulanır.
Kanun koyucu ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı uygulamasında, evde bakım ödeneğinde temel belirleyici "hastalığın adı" değil, hastanın fonksiyonel bağımsızlık düzeyidir. 2019 öncesi eski rapor sisteminde aranan "Ağır Engelli: Evet" ibaresinin yerini, yürürlükteki yönetmelikle birlikte "Tam Bağımlı Engelli Birey" statüsü almıştır. Demans ve Alzheimer hastaları, mental yıkımın ağırlığına ve günlük yaşam aktivitelerindeki kayıplara göre değerlendirilir. Dolayısıyla, hafif unutkanlık evresindeki bir Alzheimer hastası evde bakım yardımı kapsamına giremezken, orta-ileri ve ileri evrede başkasının gözetimi ve fiili yardımı olmaksızın hayatını sürdüremeyen hastalar tam bağımlı kategorisine alınarak bakım güvencesine kavuşturulmaktadır.
Sağlık Kurulu Raporu Süreci ve Tam Bağımlılık Değerlendirmesi
Demans veya Alzheimer hastası adına evde bakım maaşına başvurabilmenin ilk ve en kritik şartı, Sağlık Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş tam teşekküllü devlet, şehir veya üniversite hastanelerinden Erişkinler İçin Engellilik Sağlık Kurulu Raporu (Engelli Sağlık Kurulu Raporu) temin etmektir. Özel hastanelerin veya yetkisiz tıp merkezlerinin düzenlediği heyet raporları Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı nezdinde hiçbir geçerliliğe sahip değildir.
Sağlık kurulu muayenesinde hastayı Nöroloji, Ruh Sağlığı ve Hastalıkları (Psikiyatri), İç Hastalıkları (Dahiliye), Genel Cerrahi, Göz Hastalıkları ve Ortopedi uzmanları değerlendirir. Demans hastalarında heyetin odak noktasını Nöroloji ve Psikiyatri kliniklerinin ortak kanaati oluşturur. Hekimler hastayı değerlendirirken şu tıbbi ve nörokognitif parametreleri esas alır:
- Mini-Mental Durum Değerlendirmesi (MMSE): Hastanın yönelim, kayıt belleği, dikkat ve hesaplama, hatırlama ve lisan becerilerini ölçen 30 puanlık standart kognitif testtir. 24 puanın altı kognitif bozukluğa işaret ederken, 10 puanın altındaki skorlar ağır evre demansı temsil eder ve tam bağımlılık kanaatini güçlendirir.
- Klinik Demans Derecelendirme Ölçeği (CDR): Hastanın bellek, oryantasyon, muhakeme, toplumsal ilişkiler, ev ve hobiler ile öz bakım alanlarındaki işlevselliğini derecelendirir. CDR skoru 2 (orta evre) ve 3 (ileri/ağır evre) olan hastalar kurul nezdinde doğrudan tam bağımlı adayıdır.
- Günlük Yaşam Aktiviteleri (GYA) ve Enstrümantal Günlük Yaşam Aktiviteleri (EGYA): Hastanın tek başına yemek yeme, banyo yapma, giyinme, transfer (yataktan kalkma), kontinans (idrar ve gaita kontrolü) ve ilaç takibini yapıp yapamadığı incelenir. İdrar kaçırma (inkontinans) başlayan, kaybolma riski olan ve gece-gündüz ayrımını yitiren hastaların kurul değerlendirmesinde tam bağımlı olarak nitelendirilmesi esastır.
- Beyin Görüntüleme Bulguları: Beyin Manyetik Rezonans (MR) veya Bilgisayarlı Tomografi (BT) tetkiklerinde saptanan yaygın kortikal atrofi, temporal ve hipokampal atrofi bulguları klinik tabloyu objektif delil olarak destekler.
Burada ailelerin en çok düştüğü yanılgı engel oranına (% yüzdeye) odaklanmaktır. Raporda engel oranı %90 veya %95 dahi olsa, raporun arka yüzündeki bağımlılık değerlendirmesi bölümünde "Tam Bağımlı Engelli Birey: EVET" kutucuğu işaretlenmemişse (örneğin sehven "Kısmi Bağımlı" yazılmışsa), Sosyal Hizmet Merkezi başvuruyu anında reddeder. Evde bakım yardımı için tek başına engel yüzdesi değil, bu kutucuğun tam bağımlı olarak onaylanmış olması şarttır. Konu hakkında kapsamlı süreç adımları için engelli raporu nasıl alınır kılavuzumuzdan hastane başvuru detaylarını inceleyebilirsiniz.
Demans Evreleri, Klinik Skorlar ve Evde Bakım Uygunluk Matrisi
Aşağıdaki semantik karşılaştırma tablosunda, Alzheimer ve demans hastalığının evrelerine göre tıbbi test skorları, Erişkin Engellilik Yönetmeliği kapsamındaki kurul kararları ve evde bakım yardımına hak kazanma koşulları ayrıntılı olarak karşılaştırılmıştır:
| Demans / Alzheimer Klinik Evresi | MMSE & CDR Test Skorları | Günlük Yaşam İşlevselliği | Sağlık Kurulu Rapor Kararı | Evde Bakım Maaşı Uygunluğu | Vesayet (Vasi) Şartı |
|---|---|---|---|---|---|
| Erken Evre (Hafif Kognitif Bozukluk) | MMSE: 21 - 25 CDR: 0.5 - 1.0 |
Hafif unutkanlık, karmaşık işlerde zorlanma; kişisel öz bakım (yeme, giyinme, tuvalet) bağımsız sürdürülür. | Kısmi Bağımlı Engelli Birey (%40 - %69) | Uygun Değil (Şartları Karşılamaz) | Genellikle Gerekmez (Gözlem) |
| Orta Evre (Belirgin Yıkım & Davranış Bozukluğu) | MMSE: 11 - 20 CDR: 2.0 |
Zaman ve mekan oryantasyonu kaybı, kaybolma riski, giyinme ve banyoda sürekli yönlendirme ihtiyacı, ajitasyon. | Tam Bağımlı Engelli Birey (%70 - %89 veya %90+) | Tam Uygun (Kabul Edilir) | Zorunlu (TMK 405) |
| İleri / Ağır Evre (Motor ve Bilişsel Çöküş) | MMSE: 0 - 10 CDR: 3.0 |
Konuşma yetisinin kaybı, yatağa veya tekerlekli sandalyeye bağımlılık, çift inkontinans, yutma güçlüğü, tam bakım. | Tam Bağımlı Engelli Birey (%90+) | Tam Uygun (Öncelikli Onay) | Zorunlu (Sulh Hukuk Mahkemesi) |
| Vasküler Demans / Miks Tip (Felç Eşlikli) | Klinik Skora ve Motor Defisite Bağlı | Hemipleji, yürüme kaybı, afazi ve bellek yıkımı bir arada; fiziksel ve zihinsel tam bağımlılık. | Tam Bağımlı Engelli Birey (%90+) | Tam Uygun (Kabul Edilir) | Zorunlu (TMK 405) |
Hane Geliri Kriteri ve Gelir Hesaplama Simülasyonu
Sağlık kurulu raporunda "Tam Bağımlı" kararı alınmış olsa dahi, evde bakım ödeneğinin bağlanabilmesi için hane içi gelir testi eşiğinin aşılmaması zorunludur. 2828 Sayılı Kanun Ek 7. Maddesi uyarınca hane içinde kişi başına düşen aylık net gelir, net asgari ücretin 2/3'ünden (üçte ikisinden) az olmalıdır.
2026 yılı için belirlenen asgari ücret parametreleri doğrultusunda, hanede kişi başına düşen aylık net gelir tavanı 18.716,66 TL olarak uygulanmaktadır. Hane gelir hesabına dahil edilen ve edilmeyen kalemler kanun ve tebliğlerle açıkça sınırlandırılmıştır:
- Gelire Dahil Edilen Unsurlar: Hanede ikamet eden tüm fertlerin maaşları, emekli aylıkları, dul ve yetim aylıkları, düzenli kira gelirleri, ticari kazançlar, tarımsal destekleme ödemeleri, banka mevduat faiz getirileri ve sahip olunan ek gayrimenkullerin rayiç bedel üzerinden hesaplanan emsal kira değerleri.
- Gelire Dahil Edilmeyen Unsurlar: Evde bakım yardımının kendisi, 2022 sayılı Kanun kapsamında bağlanan engelli aylıkları (evde bakım gelir testine sokulmaz), öğrenci bursları ve doğum/eğitim amaçlı tek seferlik ayni-nakdi sosyal yardımlar. Detaylı tavan sınırları ve yasal hesaplama usulleri için muhtaclık sınırı rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Aşağıda, demans hastası bir bireyin bulunduğu 4 kişilik tipik bir aile bütçesi üzerinden somut gelir testi simülasyonu sunulmuştur:
| Aile Bireyi ve Rolü | Aylık Gelir Kaynağı ve Türü | Aylık Net Tutar (TL) | Gelir Testine Dahil Edilme Durumu |
|---|---|---|---|
| Hasta (Demans / Alzheimer) | SSK Emekli Aylığı | 19.500,00 TL | Dahil (%100) |
| Eş (Bakıcı Adayı) | Geliri Yok (Ev Hanımı) | 0,00 TL | Dahil |
| Çocuk 1 (Çalışan Yetişkin) | Özel Sektör Net Maaş | 32.000,00 TL | Dahil (%100) |
| Çocuk 2 (Lise Öğrencisi) | Geliri Yok | 0,00 TL | Dahil |
| Toplam Hane Geliri | 4 Kişinin Toplam Aylık Net Geliri | 51.500,00 TL | Genel Toplam |
| Kişi Başına Düşen Gelir | 51.500,00 TL / 4 Fert | 12.875,00 TL | 2026 Tavanı (18.716,66 TL) Altında |
Bu matematiksel simülasyonda görüldüğü üzere, fert başına düşen aylık net gelir 12.875,00 TL çıkmaktadır. Bu tutar 2026 yılı yasal tavanı olan 18.716,66 TL'nin oldukça altında kaldığından, aile gelir şartını eksiksiz sağlamaktadır. Raporunda tam bağımlı ibaresi bulunması kaydıyla evde bakım aylığı onaylanır.
Türk Medeni Kanunu Madde 405 Uyarınca Vasi Tayini Zorunluluğu
Alzheimer ve demans hastalarında evde bakım yardımı sürecinin en kritik hukuki basamağı vasi tayini (vesayet) davasıdır. 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 405. Maddesi şu amir hükmü içerir: "Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebiyle işlerini göremeyen veya korunması ve bakımı için kendisine sürekli yardım gereken ya da başkalarının güvenliğini tehlikeye sokan her ergin kısıtlanır."
Demans hastaları bilişsel yıkım nedeniyle ayırt etme gücünü (fiil ehliyetini) kısmen veya tamamen yitirdiğinden, hukuken geçerli imza atamaz, noterden vekaletname veremez ve adlarına banka hesabı açamazlar. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, hastanın haklarının korunması ve bağlanan bakım maaşının hastanın temel gereksinimlerine harcandığının denetlenebilmesi için bakım yapacak yakınının Sulh Hukuk Mahkemesi'nden vasi atanmasını zorunlu tutar.
Vasi tayini sürecinde izlenmesi gereken yasal aşamalar şunlardır:
- Dava Açılması: Hastanın yerleşim yeri Sulh Hukuk Mahkemesi'ne vesayet davası dilekçesi ile başvurulur. Mahkeme harçtan muaftır.
- Resmi Sağlık Kurulu Sevki: Mahkeme, hastanın akıl zayıflığını bizzat denetlemek amacıyla hastayı resmi bir hakem hastaneye sevk ederek vesayet raporu aldırır (Erişkin Engellilik Raporu mevcutsa mahkemeye delil olarak sunulur ve süreç hızlanır).
- Vesayet Kararı ve Ek Yetki: Mahkeme vasi atama kararı verdikten sonra, kararda mutlaka "Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'ndan evde bakım maaşı başvurusu yapmaya, Ziraat Bankası veya Halkbank nezdinde hasta adına vasi hesabı açmaya ve yatan bakım maaşını aylık olarak çekmeye yetkili kılınmasına" dair ek yetki (TMK Md. 462 bendi gereğince) yazdırılmalıdır. Bu ibare yazılmazsa bankalar vasinin maaşı çekmesine bloke koyabilir.
Sosyal Hizmet Merkezi Başvurusu ve Hane İnceleme Heyeti Ziyareti
Sağlık kurulu raporu ve mahkeme vesayet kararı tamamlandıktan sonra, Aile ve Sosyal Hizmetler İlçe Müdürlüğü bünyesindeki Sosyal Hizmet Merkezine (SHM) müracaat edilir. Başvuru, e-Devlet Kapısı üzerinden Engelli Evde Bakım Ödeme Bilgileri Sorgulama ve müracaat modülü aracılığıyla ön kayıt olarak başlatılabileceği gibi, doğrudan SHM evrak kayıt servisine fiziki dosya teslimiyle de yapılabilir.
Başvuru evraklarının kabul edilmesinin ardından SHM Bakım Hizmetleri Değerlendirme Heyeti (sosyal çalışmacı, psikolog veya sosyologdan oluşan en az 2 kişilik uzman ekip) ailenin ikametgahına çatkapı ev ziyareti gerçekleştirir. Heyet ev ziyaretinde şu somut hususları yerinde denetler:
- Hastanın Gerçek Bakım İhtiyacı: Hastanın yatağa bağımlılığı, kişisel hijyen durumu, odasının fiziki temizliği, bası yarası (dekübitüs) oluşup oluşmadığı ve genel sağlık görüntüsü titizlikle incelenir.
- Bakıcının Fiziksel ve Ruhsal Yeterliliği: Bakımı üstlenen aile bireyinin (çoğunlukla eş veya evlat) hastaya fiilen bakabilecek bedensel güce ve zihinsel dinginliğe sahip olup olmadığı, günün en az 8 saatini hastanın yanında geçirip geçiremediği denetlenir. Bakıcı da ileri yaşta ve ağır kronik hastaysa heyet ek bakıcı talep edebilir.
- Sosyal ve Ekonomik Yaşam Düzeyi: Ailenin beyan ettiği gelir tablosu ile evdeki hayat standardının örtüşüp örtüşmediği kontrol edilir. Gelir kriterinin sağlandığı ve fiili bakımın eksiksiz yürütüldüğü kanaatine varılırsa heyet onay raporu tanzim eder ve ilk maaş takip eden ayın 15'i itibarıyla hesaba aktarılır. Başvuru aşamasında istenen tüm resmi evrak listesi için evde bakım maaşı alma şartları rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Rapor Kararına veya Heyet Reddine Karşı İtiraz Yolları
Demans ve Alzheimer hastalarının yakınları uygulamada en çok iki büyük idari engelle karşılaşmaktadır: Birincisi, hastanın nörolojik tablosu ağır olmasına rağmen sağlık kurulunun raporda "Kısmi Bağımlı" kararı vermesi; ikincisi ise SHM heyetinin fiili bakım şartının oluşmadığı gerekçesiyle başvuruyu reddetmesidir.
Sağlık kurulu raporuna itiraz prosedürü şu şekilde yürütülür:
- İl Sağlık Müdürlüğü'ne Başvuru: Raporun e-Devlet (e-Rapor) sistemine düşmesinden veya fiziki tesliminden itibaren 30 gün içinde İl Sağlık Müdürlüğü Sağlık Hizmetleri Şube Müdürlüğü'ne yazılı dilekçe ile itiraz edilir.
- İkinci Hastaneye Sevk: İl Sağlık Müdürlüğü hastayı aynı branşta yetkili başka bir hakem devlet/üniversite hastanesine sevk eder.
- Hakem Hastane Nihai Kararı: İlk rapor ile ikinci rapor kararı birebir aynı çıkarsa rapor kesinleşir. İki rapor arasında çelişki doğarsa (örneğin biri kısmi bağımlı, diğeri tam bağımlı derse), İl Sağlık Müdürlüğü hastayı nihai kararı vermek üzere Bölge Hakem Hastanesine (genellikle köklü şehir veya eğitim araştırma hastanesi) gönderir. Hakem hastanenin kararı kesin olup idari açıdan bağlayıcıdır.
SHM heyetinin gelir veya bakım yetersizliği gerekçesiyle verdiği ret kararlarına karşı ise tebliğden itibaren 30 gün içinde Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü İtiraz Komisyonu'na yeniden hane incelemesi talebiyle itiraz dilekçesi verilir. Maaş kesilme sebepleri ve idari dava süreçlerine dair detaylar için evde bakım maaşı neden kesilir analizimizden yararlanabilirsiniz.
Resmi İtiraz ve Vasi Tayini Dilekçe Taslakları
Aşağıda, demans ve Alzheimer hastası yakınlarının süreçte ihtiyaç duyacağı iki temel resmi dilekçe metni matbu formatta hazırlanmıştır. Parantez içindeki alanlar kişisel bilgilere göre doldurulmalıdır.
İl Sağlık Müdürlüğü Sağlık Kurulu Raporuna İtiraz Dilekçesi
İSTANBUL İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ'NE
(İlgili Sağlık Hizmetleri Şube Müdürlüğü'ne)
İTİRAZ EDEN (VASİ / YAKINI) : [Adınız Soyadınız] - T.C. Kimlik No: [TC Numaranız]
ADRES : [İkametgah Adresiniz]
TELEFON : [Telefon Numaranız]
HASTA BİLGİLERİ : [Hastanın Adı Soyadı] - T.C. Kimlik No: [Hastanın TC No]
İTİRAZA KONU RAPOR : [Hastane Adı]'nın [Rapor Tarihi] tarih ve [Rapor Numarası] sayılı Erişkinler İçin Engellilik Sağlık Kurulu Raporu
İTİRAZ KONUSU : Sağlık Kurulu Raporunda Verilen "Kısmi Bağımlı Engelli Birey" Kararına İtiraz ve Hastanın Başka Bir Yetkili Hastaneye Sevki Talebidir.
AÇIKLAMALAR :
1. Yakınım/kısıtlı adayı [Hastanın Adı Soyadı], ileri derecede Alzheimer / Demans tanısıyla tedavi görmekte olup bilişsel ve fiziksel yetilerini bütünüyle yitirmiştir.
2. Günlük yaşam aktivitelerini tek başına idame ettirememekte; beslenme, giyinme, banyo, ilaç takibi ve kişisel tuvalet gereksinimlerini ancak 24 saat kesintisiz başkasının fiili yardımıyla karşılayabilmektedir. Ayrıca oryantasyon kaybı ve inkontinans (idrar/gaita kaçırma) mevcuttur.
3. Bahse konu raporda engel oranı % [Oran] olarak belirlenmesine rağmen, bağımlılık değerlendirmesi sehven "Kısmi Bağımlı" olarak tanzim edilmiştir. Bu durum hastanın fiili klinik tablosuyla ve 20 Şubat 2019 tarihli Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleriyle açıkça çelişmektedir.
4. Hastanın mağduriyetinin önlenmesi ve gerçek durumunun tespit edilebilmesi amacıyla, 2019 tarihli Yönetmeliğin ilgili maddeleri uyarınca hastanın yetkili bir ikinci sağlık kuruluşu hakem hastanesine sevk edilerek yeniden değerlendirilmesini saygılarımla arz ve talep ederim. [Tarih]
İtiraz Eden / Vasisi: [Ad Soyad - İmza]
EKLER:
1. İtiraz konusu sağlık kurulu raporu fotokopisi
2. Nöroloji/Psikiyatri uzman hekim epikrizleri ve ilaç raporları
3. Vasi kararı (varsa) ve kimlik fotokopisi
Sulh Hukuk Mahkemesi Demans Nedeniyle Vasi Tayini Dava Dilekçesi
NÖBETÇİ SULH HUKUK MAHKEMESİ HAKİMLİĞİ'NE
[İlçe / İl Adı]
DAVACI (TALEP EDEN) : [Adınız Soyadınız] - T.C. Kimlik No: [TC Numaranız]
ADRES : [Adresiniz]
VEKİLİ : [Varsa Avukatınız]
KISITLANMASI
İSTENEN (HASTA) : [Hastanın Adı Soyadı] - T.C. Kimlik No: [Hastanın TC No]
ADRES : [Hastanın İkametgah Adresi]
DAVA KONUSU : TMK Madde 405 Uyarınca Akıl Zayıflığı / Demans Nedeniyle Kısıtlanma ve Vasi Olarak Atanma Talebidir.
AÇIKLAMALAR :
1. Kısıtlanması talep edilen [Hastanın Adı Soyadı], şahsımın [Annesi / Babası / Eşi]'dir.
2. Kendisi uzun süredir [Alzheimer / İleri Evre Demans] hastalığı ile mücadele etmekte olup kendi işlerini görememekte, fiil ehliyeti ve hukuki muhakeme yetisi bulunmamaktadır.
3. Kısıtlı adayının malvarlığının korunması, resmi kurumlardaki işlerinin takibi, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı nezdinde Evde Bakım Yardımı başvurusunun yapılması ve bankalardan maaşının çekilebilmesi için kısıtlanarak tarafımın vasi olarak atanması zorunluluğu doğmuştur.
4. Kısıtlı adayının mevcut sağlık kurulu raporu ve hekim epikrizleri ekte sunulmuş olup, Sayın Mahkemenizce resen resmi sağlık kuruluşuna sevk edilerek vesayet altına alınmasını talep etmekteyiz.
HUKUKİ SEBEPLER : TMK Md. 405, 413, 462 ve ilgili tüm mevzuat.
HUKUKİ DELİLLER : Nüfus kayıt örneği, [Hastane Adı] Sağlık Kurulu Raporu, hekim epikrizleri, tanık ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM :
Yukarıda arz edilen nedenlerle; [Hastanın Adı Soyadı]'nın TMK 405 uyarınca KISITLANMASINA, şahsımın kısıtlıya VASİ OLARAK ATANMASINA, ayrıca Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı evde bakım maaşı işlemlerini yürütmek ve banka hesaplarından maaş çekebilmek üzere tarafıma EK YETKİ VERİLMESİNE karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim. [Tarih]
Davacı (Vasi Adayı): [Ad Soyad - İmza]
EKLER:
1. Sağlık kurulu raporu ve epikriz evrakları
2. Vukuatlı nüfus kayıt örneği ve yerleşim yeri belgesi
Demans ve Alzheimer hastaları için engelli raporunda yüzde kaç oran gerekir?
Demans ve Alzheimer hastalarında evde bakım maaşı alabilmek için kanunen belirli bir yüzde (%) sınırı değil, raporda 'Tam Bağımlı Engelli Birey' ibaresinin yer alması şarttır. Heyet hastaya %85 veya %90 oran verip 'Kısmi Bağımlı' kutucuğunu işaretlerse maaş bağlanamaz. Ancak klinik pratikte orta ve ileri evre demans hastalarına nöroloji ve psikiyatri kliniklerince %70 ile %90 üzerinde oran takdir edilmekte ve tam bağımlı statüsü verilmektedir.
Alzheimer hastasının emekli maaşı olması evde bakım parası almasına engel midir?
Hayır, hastanın kendi emekli maaşının, dul-yetim aylığının veya gayrimenkulünün bulunması evde bakım maaşı almasına tek başına engel teşkil etmez. Belirleyici olan kural, hanede yaşayan tüm bireylerin toplam net gelirinin kişi sayısına bölünmesiyle bulunan fert başı gelirin 2026 yılı tavanı olan 18.716,66 TL'yi aşmamasıdır. Hane geliri bu yasal sınırın altında kaldığı sürece emekli maaşı alan Alzheimer hastasının bakıcısına bakım ücreti ödenir.
Sağlık kurulu raporunda 'Kısmi Bağımlı' yazarsa evde bakım maaşı alınabilir mi?
Hayır, yürürlükteki Evde Bakım Yardımı Yönetmeliği hükümleri gereğince raporunda 'Kısmi Bağımlı' yazan hiçbir bireye evde bakım parası bağlanamaz. Bu durumdaki ailelerin rapor tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde İl Sağlık Müdürlüğü'ne yazılı gerekçelerle itiraz ederek hastayı ikinci bir hastaneye veya hakem hastaneye sevk ettirmesi ve 'Tam Bağımlı' ibaresini tescil ettirmesi zorunludur.
Alzheimer hastasına vasi tayin edilmeden evde bakım maaşı alınabilir mi?
Alzheimer ve demans hastaları ayırt etme gücünü yitirdikleri ve fiil ehliyetine sahip olmadıkları için hukuken vasi tayini zorunludur. Sosyal Hizmet Merkezleri başvuru sırasında Sulh Hukuk Mahkemesi'nden alınmış vasi atama kararını ve bankadan maaş çekme ek yetkisini talep eder. Vasi kararı olmadan hasta adına resmi işlem yürütülemez ve banka hesabı açılamaz.
Alzheimer hastasına bakan kişi çalışabilir mi veya başka bir işte sigortalı olabilir mi?
Evde bakım mevzuatı uyarınca bakıcının günün en az 8 saatini hastanın fiili bakım ve gözetimine ayırması esastır. Bakıcının tam zamanlı bir iş yerinde 4A SGK'lı olarak çalışması halinde bu bakım yükümlülüğünü yerine getiremeyeceği kabul edilir ve maaş bağlanmaz veya tespit edildiğinde geriye dönük faiziyle kesilir. Ancak esnek, part-time veya evden yürütülen ve bakım heyetince hastanın bakımını aksatmadığı yerinde tespit edilen çok sınırlı durumlarda heyet onayıyla istisnalar uygulanabilmektedir.




