Kanser teşhisi konulan hastalar ve bu zorlu süreçte onların bakımını üstlenen aile bireyleri, tıbbi mücadelenin yanı sıra ciddi ekonomik ve sosyal zorluklarla karşılaşmaktadır. Özellikle kemoterapi, radyoterapi, cerrahi operasyonlar ve immünoterapi gibi ağır tedavi protokolleri, hastaların bedensel direncini düşürerek onları geçici veya kalıcı olarak başkasının yardımına muhtaç hale getirebilmektedir. Devletin sosyal güvenlik ve sosyal yardım ağında yer alan en kapsamlı doğrudan nakdi desteklerden biri olan evde bakım yardımı, kanser hastalarının da yararlanabileceği yasal bir haktır. Ancak uygulamada onkoloji hastalarının bu ödemeden faydalanabilmesi, yalnızca kanser tanısı almış olmalarına değil; sağlık kurulu raporundaki hukuki ibarelere ve hanedeki gelir parametrelerine bağlıdır.
Kanser Hastalarında Evde Bakım Parası Mevzuatının Hukuki Temelleri ve Tanımlar
Evde bakım yardımı mekanizması, 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu Ek Madde 7 hükmü ile yasal güvence altına alınmıştır. Bu kanun maddesine dayanılarak hazırlanan ve Resmi Gazete'de yayımlanan Engelli Bireylere Yönelik Evde Bakım Yardımı Yönetmeliği, desteğin usul ve esaslarını belirler. Mevzuat sistematiğinde kanser hastasının evde bakım yardımı alabilmesi için kanser türünün adından ziyade, hastalığın oluşturduğu fonksiyonel kısıtlılık seviyesi ve hastanın bağımsız hareket kabiliyeti incelenir.
Mevzuat uyarınca evde bakım parası bir "hastalık maaşı" veya "tedavi tazminatı" değildir. Bu ödeme, bakıma muhtaç seviyeye gelmiş bireye fiilen gün boyu refakat eden, onun kişisel bakım ve beslenme ihtiyaçlarını gideren aile bireyine ya da vasisine yapılan bir sosyal transfer harcamasıdır. Bu nedenle kanser hastası adına başvuru yapılsa dahi, banka hesabı bakımı fiilen üstlenen refakatçi adına açılır ve ödemeler bu kişiye aktarılır.
5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun'un 4. maddesi, engellilik ve bakıma muhtaçlık hallerinde insan onuruna yaraşır yaşam standartlarının sağlanmasını devletin birincil ödevi olarak tanımlar. Onkolojik süreçte ortaya çıkan fiziksel yıkım, nöropati, aşırı kilo kaybı, yatağa bağımlılık ve hareket kısıtlılıkları bu kanuni güvence dairesinde değerlendirilmektedir. Bilgilendirme ve mevzuat detaylarına ilişkin diğer incelemelerimiz için Raporlar ve Mevzuat kategorimize ve genel şartlar için Evde Bakım Maaşı Alma Şartları rehberimize göz atabilirsiniz.
Evde Bakım Yardımı Alabilmek İçin Aranan Temel Kriterler
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bünyesinde yürütülen evde bakım yardımı incelemelerinde, müracaat eden kanser hastasının dosyasında üç temel yasal şartın aynı anda ve eksiksiz olarak bulunması şart koşulur. Bu şartlardan herhangi birinin eksikliği durumunda talep idarece doğrudan reddedilir:
İlk şart, yetkili bir kamu veya üniversite hastanesinden alınmış geçerli bir Engelli Sağlık Kurulu Raporudur. 20 Şubat 2019 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik gereğince, raporda engel oranının yüzde kaç olduğuna bakılmaksızın bağımlılık durumunu gösteren hanede mutlaka "Tam Bağımlı Engelli Birey: EVET" kararının verilmiş olması zorunludur. Eski tarihli raporlarda ise bu şart "Ağır Engelli: EVET" şeklinde aranmaktadır.
İkinci şart, Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü veya Sosyal Hizmet Merkezi (SHM) bünyesindeki Bakım Hizmetleri Değerlendirme Heyeti tarafından yapılan ev incelemesinde hastanın günlük yaşam aktivitelerini tek başına idame ettiremediğinin raporlanmasıdır. Beslenme, giyinme, banyo yapma, tuvalet ihtiyacı, ilaç takibi ve yatak içi pozisyon değiştirme gibi temel öz bakım aktivitelerinde hastanın mutlak surette bir refakatçiye bağımlı olması gerekir.
Üçüncü şart ise hane halkı gelir kriteridir. Hanede yaşayan tüm bireylerin her türlü maaş, kira, ticari kazanç ve menkul-gayrimenkul getirilerinin toplamı, hanede ikamet eden kişi sayısına bölündüğünde ortaya çıkan tutarın net asgari ücretin üçte ikisinden (2/3) az olması gerekmektedir. Güncel limit baremleri hakkında detaylı bilgiyi Muhtaçlık Sınırı Hesaplama Rehberi içeriğimizde bulabilirsiniz.
Onkoloji Sürecinde Sağlık Kurulu Raporu ve Tam Bağımlılık Değerlendirmesi
Kanser hastalarının en sık karşılaştığı bürokratik yanılgı, yüksek engellilik oranının otomatik olarak evde bakım maaşı hakkı doğuracağı inancıdır. Sağlık kurulu heyetinden alınan raporda oran %80, %90 hatta %95 olarak belirtilmiş olsa dahi, eğer kurul bağımlılık değerlendirmesinde "Kısmi Bağımlı" kutucuğunu işaretlemişse, Sosyal Hizmet Merkezi müracaatı mevzuat gereği derhal işleme koymadan reddetmektedir.
Onkoloji hastalarında tam bağımlılık tespiti yapılırken sağlık kurulları Dünya Sağlık Örgütü ve ECOG (Eastern Cooperative Oncology Group) performans skalasını esas alır. ECOG Performans Skalası'na göre evreleme şu esaslara dayanır:
ECOG Derece 3, uyanık olduğu vaktin %50'sinden fazlasını yatakta veya koltukta geçiren, kişisel bakımını sınırlı ölçüde yapabilen hastaları ifade eder. ECOG Derece 4 ise tamamen yatağa ya da sandalyeye bağımlı olan, hiçbir kişisel bakımını tek başına yerine getiremeyen hastaları kapsar. Erişkin Engellilik Yönetmeliği Ek-3 Onkoloji Cetveli uyarınca, ECOG derecesi 3 ve 4 olan ileri evre veya ağır tedavi sürecindeki kanser hastaları doğrudan "Tam Bağımlı" kategorisinde değerlendirilmelidir.
Erken evrede teşhis edilmiş, cerrahi müdahale sonrası günlük işlerini kendi başına yapabilen, kemoterapi seanslarına ayaktan gidip gelebilen ECOG 0, 1 veya 2 seviyesindeki kanser hastalarına sağlık kurullarınca %40 ila %80 arasında oran verilse bile bağımlılık hanesi "Kısmi Bağımlı" olarak onaylanmakta, bu durum da evde bakım yardımına engel teşkil etmektedir.
Kemoterapi ve Radyoterapi Döneminde Rapor Türleri ve Geçerlilik Süreleri
Kanser, doğası gereği dinamik bir seyir izleyen, tedaviye yanıt veren, remisyona (iyileşme) girebilen veya nüksedebilen bir hastalık grubudur. Bu tıbbi gerçeklik nedeniyle sağlık kurulları kanser hastalarına verdikleri Engelli Sağlık Kurulu Raporlarını genellikle "sürekli" (ömür boyu) değil, "süreli" olarak düzenlemektedir.
Aktif kemoterapi, radyoterapi veya hedefe yönelik akıllı ilaç tedavisi gören hastalara çoğunlukla 1 yıl veya 2 yıl süreli rapor tanzim edilir. Rapor süresi boyunca hasta "Tam Bağımlı" kabul edilirse evde bakım maaşı kesintisiz ödenir. Ancak raporun bitiş tarihine en az 3 ay kala yenileme müracaatının başlatılması şarttır. Rapor süresi sona erdiğinde sistem otomatik olarak maaş ödemesini durdurur.
Remisyon dönemine giren, yani tedavisi başarıyla tamamlanıp tümör bulguları kaybolan ve yalnızca periyodik takip sürecine geçen hastalarda sağlık kurulu bağımlılık değerlendirmesini günceller. Hastanın fiziksel gücü yerine gelmiş ve öz bakımını kendi başına karşılayabilir hale gelmişse, yeni raporda durum "Kısmi Bağımlı" olarak değiştirilir. Bu durumda Sosyal Hizmet Merkezi'ne bilgi verilmesi yasal bir yükümlülüktür; aksi takdirde yersiz ödeme kapsamında geriye dönük yasal faizli borç çıkarılabilmektedir.
Metastatik evredeki (Evre IV) veya tedaviye yanıt vermeyen terminal dönemdeki hastalarda ise bağımlılık halinin kalıcı olduğu öngörülerek kurullar tarafından doğrudan süresiz (sürekli) rapor düzenlenebilmektedir.
Hane Geliri Kriteri ve Kişi Başına Düşen Gelir Sınırı Hesaplama Simülasyonu
2828 sayılı Kanun Ek Madde 7 gereğince evde bakım yardımından faydalanabilmek için aranan gelir eşiği, net asgari ücret tutarına doğrudan endekslidir. Yasal formül uyarınca hane içinde kişi başına düşen aylık net gelir, yürürlükteki net asgari ücretin 2/3'ünü aşamaz.
2026 yılı için belirlenen net asgari ücret üzerinden yapılan resmi hesaplamada, evde bakım yardımı kişi başı aylık gelir tavanı 18.716,66 TL olarak uygulanmaktadır. 2026 yılı aylık evde bakım maaşı ödeme tutarı ise memur maaş katsayısına paralel olarak 11.700 TL bandındadır.
Gelir hesabında yalnızca kanser hastasının ya da bakıcının değil, adrese dayalı nüfus kayıt sisteminde aynı konutta ikamet eden tüm bireylerin gelirleri dikkate alınır. Haneye giren emekli maaşları, dul-yetim aylıkları, net ücretler, gayrimenkul kira gelirleri, tarımsal destekler ve ticari kazançlar toplanır. Hanede bizzat ikamet edilen tek konutun rayiç bedeli gelir hesabına dahil edilmez; ancak kiraya verilen ikinci mülklerin kira bedeli veya rayiç takdiri gelir havuzuna eklenir.
Aşağıdaki simülasyon tablosu, farklı hane mevcudu ve gelir dağılımlarına sahip ailelerin 2026 yılı kişi başı gelir tavanı karşısındaki durumunu somutlaştırmaktadır:
| Hane Birey Sayısı | Aylık Toplam Net Hane Geliri | Kişi Başına Düşen Gelir | 2026 Yasal Gelir Tavanı (2/3 Sınırı) | Gelir Testi Sonucu |
|---|---|---|---|---|
| 2 Kişi (Hasta + Eş) | 32.000 TL (Emekli Maaşı + Ek Gelir) | 16.000,00 TL | 18.716,66 TL | UYGUN (Sınırın Altında) |
| 3 Kişi (Hasta + Eş + Çocuk) | 48.000 TL (Tek Asgari Ücret + Emekli) | 16.000,00 TL | 18.716,66 TL | UYGUN (Sınırın Altında) |
| 3 Kişi (Hasta + Eş + Çalışan Çocuk) | 62.000 TL (Çift Maaş Toplamı) | 20.666,66 TL | 18.716,66 TL | UYGUN DEĞİL (Sınır Aşıldı) |
| 4 Kişi (Geniş Aile Modeli) | 68.000 TL (Toplam Aile Geliri) | 17.000,00 TL | 18.716,66 TL | UYGUN (Sınırın Altında) |
| 5 Kişi (Çocuklu ve Bakıcılı Hane) | 85.000 TL (Toplam Gelir) | 17.000,00 TL | 18.716,66 TL | UYGUN (Sınırın Altında) |
Simülasyonda görüldüğü üzere, hanedeki fert sayısı arttıkça kişi başına düşen pay küçüldüğünden yardım alma ihtimali yükselmektedir. Gelir testinde hanede yaşayan öğrenci çocukların karşılıksız öğrenim bursları ve Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı (SYDV) ayni yardımları gelire dahil edilmez.
Kanser Evrelerine ve Tedavi Sürecine Göre Evde Bakım Uygunluk Matrisi
Onkoloji kliniklerinde uygulanan tedavi protokolleri ve kanserin klinik evreleri, sağlık kurulunun vereceği bağımlılık kararını ve dolayısıyla evde bakım yardımının bağlanma şansını doğrudan belirler. Aşağıdaki semantik karşılaştırma matrisi, farklı evre ve tedavi süreçlerindeki hukuki-tıbbi durumu özetlemektedir:
| Klinik Evre / Tedavi Durumu | Tipik ECOG Performans Skoru | Sağlık Kurulu Rapor Türü | Bağımlılık Değerlendirmesi | Evde Bakım Maaşı Bağlanma Durumu |
|---|---|---|---|---|
| Evre I - Cerrahi Sonrası Erken Dönem | ECOG 0 - 1 (Aktif, Günlük İşlerini Yapabilir) | 1 Yıl Süreli veya Sürekli (%40-%60) | Kısmi Bağımlı | Bağlanamaz (Tam Bağımlı Şartı Yok) |
| Evre II - Koruyucu (Adjuvan) Tedavi | ECOG 1 - 2 (Hafif Kısıtlı, Ayaktan Tedavi) | 1 Yıl Süreli (%60-%70) | Kısmi Bağımlı | Bağlanamaz (Öz Bakımını Karşılayabilir) |
| Evre III - Ağır Kemoterapi ve Radyoterapi | ECOG 3 (Yatakta Geçen Süre %50'den Fazla) | 1 Yıl Süreli (%80-%90) | Tam Bağımlı | Bağlanır (Gelir Kriteri Sağlanırsa) |
| Evre IV - Metastatik İleri Evre | ECOG 3 - 4 (Tamamen Yatağa/Sandalyeye Bağımlı) | 2 Yıl Süreli veya Süresiz (%90-%99) | Tam Bağımlı | Bağlanır (Öncelikli Heyet Onayı) |
| Tedavi Bitişi ve Remisyon (İyileşme) | ECOG 0 - 1 (Fonksiyonlar Geri Kazanılmış) | Süreli Rapor Bitişi Kontrolü | Kısmi Bağımlı veya Bağımsız | Maaş Kesilir (Yasal Bildirim Zorunlu) |
Sosyal Hizmet Merkezine Başvuru ve Heyet İncelemesi Süreci
Kanser hastası adına evde bakım yardımı almak isteyen ailelerin takip etmesi gereken idari yol haritası net ve sıralı adımlardan oluşur:
Sürecin başlangıcında, hastanın takip edildiği onkoloji kliniğinden ayrıntılı epikriz raporu, patoloji sonucu, uygulanan kemoterapi/radyoterapi protokolleri ve hekim görüşünü içeren klinik özet temin edilir. Bu belgelerle birlikte Sağlık Bakanlığı'na bağlı yetkili bir tam teşekküllü devlet hastanesi, şehir hastanesi veya üniversite hastanesinin sağlık kurulu birimine Engelli Sağlık Kurulu Raporu için resmi randevu alınır.
Sağlık kurulu muayeneleri tamamlandıktan sonra heyet tarafından hazırlanan e-Rapor, Ulusal Engelliler Veri Bankası ve e-Devlet Kapısı sistemine işlenir. Hasta veya yakını e-Devlet Kapısı üzerinden raporu görüntülediğinde "Tam Bağımlı Engelli Birey: EVET" ifadesini teyit etmelidir.
Rapor kesinleştikten sonra hastanın ikamet ettiği ilçedeki Sosyal Hizmet Merkezi Müdürlüğü'ne (SHM) şahsen veya e-Devlet kapısında yer alan Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Engelli Evde Bakım Yardımı Ön Başvurusu ekranı üzerinden müracaat edilir. Başvuru dosyasında hastanın ve bakıcının kimlik fotokopileri, ikametgah belgesi, aile fertlerinin gelir durumunu gösteren güncel bordrolar veya SGK hizmet dökümleri yer almalıdır.
Evrak tesliminden sonra dosya sıraya alınır ve SHM bünyesindeki Bakım Hizmetleri Değerlendirme Heyeti (sosyal çalışmacı, psikolog veya çocuk gelişimciden oluşan uzman ekip) hastanın ikamet ettiği eve habersiz veya randevulu ziyarette bulunur. Heyet ziyaretinde hastanın fiziki durumu, yatak odasının hijyeni, bakıcının hastayla iletişimi ve hastanın günlük öz bakımını tek başına yapıp yapamadığı yerinde gözlemlenerek Sosyal İnceleme Raporu düzenlenir. Heyet onay verdiği takdirde il müdürlüğü onayı ile maaş bağlanır ve takip eden ayın 15'i itibarıyla PTT veya Ziraat Bankası hesabına yatırılmaya başlar.
Rapor Oranına veya Heyet Kararına İtiraz Süreci ve Hak Arama Yolları
Onkoloji sürecindeki ağır hastaların karşılaştığı en büyük mağduriyetlerden biri, hastane heyetinin hastanın durumunu yeterince incelemeden rapora "Kısmi Bağımlı" yazması ya da SHM heyetinin ev ziyaretinde olumsuz sosyal inceleme raporu düzenlemesidir. Bu gibi idari tasarruflar kesin ve değiştirilemez hüküm teşkil etmez; kanunun vatandaşa tanıdığı iki aşamalı itiraz yolu mevcuttur:
Sağlık kurulu raporundaki "Kısmi Bağımlı" ibaresine itiraz etmek için, raporun e-Devlet sistemine düşmesinden veya hastaya tebliğ edilmesinden itibaren 30 gün içinde hastanın ikamet ettiği ildeki İl Sağlık Müdürlüğü'ne yazılı itiraz dilekçesi verilmelidir. İl Sağlık Müdürlüğü hastayı farklı bir yetkili hakem hastaneye sevk eder. İlk hastane ile ikinci hastane raporları arasında çelişki doğarsa, nihai ve bağlayıcı kararı vermek üzere Bölge Hakem Hastanesi görevlendirilir.
Sosyal Hizmet Merkezi'nin bakım heyeti olumsuz karar vermişse, kararın tebliğinden itibaren yine 30 gün içinde Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü'ne itiraz dilekçesi sunulur. İl müdürlüğü farklı uzmanlardan oluşan İkinci Bakım Değerlendirme Heyeti görevlendirerek haneyi yeniden teftiş ettirir. İkinci heyetin olumlu rapor vermesi halinde evde bakım maaşı geriye dönük hak kaybı yaratılmaksızın bağlanır.
İl Sağlık Müdürlüğü ve Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü İtiraz Dilekçesi Taslağı
Ağır onkoloji tedavisi görmesine rağmen raporunda tam bağımlılık ibaresi verilmeyen hastalar veya ev ziyareti haksız yere olumsuz sonuçlanan aileler için resmi itiraz dilekçesi örneği aşağıda sunulmuştur:
T.C.
İSTANBUL İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ'NE
(Veya İlgili İl Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü'ne)
İTİRAZ EDEN (HASTA / VASİ) : [Adı Soyadı, T.C. Kimlik No]
ADRES : [İkametgah Adresi]
İLETİŞİM TELEFONU : [Telefon Numarası]
İTİRAZA KONU İŞLEM : [Hastane Adı]'nın [Tarih] Tarihli ve [Rapor No] Sayılı
Engelli Sağlık Kurulu Raporu (veya SHM Ret Bildirimi)
KONU : Onkoloji tedavisi kapsamında düzenlenen Engelli Sağlık
Kurulu Raporundaki "Kısmi Bağımlı" değerlendirmesine
itirazım ve hakem hastaneye sevk talebimdir.
AÇIKLAMALAR :
1. Şahsıma / vasisi bulunduğum [Hasta Adı Soyadı]'na ... Hastanesi Onkoloji Kliniğinde
[Kanser Türü ve Evresi] teşhisi konulmuş olup, ekte sunulan epikriz ve tedavi
protokollerinden de anlaşılacağı üzere ağır kemoterapi ve radyoterapi tedavisi
devam etmektedir.
2. Söz konusu tedavi protokolünün yan etkileri, yoğun nöropati, aşırı güç kaybı ve
bağışıklık sisteminin baskılanması sebebiyle hasta yatağa bağımlı hale gelmiş olup;
yeme, içme, giyinme, tuvalet ve banyo gibi en temel öz bakım ihtiyaçlarını tek başına
kesinlikle yerine getirememektedir.
3. 20 Şubat 2019 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan Erişkinler İçin Engellilik
Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ve Ek-3 Onkoloji Cetveli hükümleri uyarınca,
ECOG Performans Skalası 3-4 seviyesinde olan ve günün yarısından fazlasını yatakta
başkasına bağımlı geçiren hastaların "Tam Bağımlı Engelli Birey" olarak kabul
edilmesi gerekmektedir. Buna rağmen ilk raporda durum sehven "Kısmi Bağımlı"
olarak değerlendirilmiş ve mağduriyet doğmuştur.
HUKUKİ SEBEPLER : 2828 Sayılı Kanun Ek Md. 7, 5378 Sayılı Kanun Md. 4,
Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik.
DELİLLER : Onkoloji epikriz raporları, patoloji sonuçları, ilaç kullanım
raporları, kemoterapi uygulama çizelgesi ve itiraz konusu rapor.
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle;
itiraza konu sağlık kurulu raporunun yeniden değerlendirilmesi amacıyla şahsımın /
hastamın yetkili bir Hakem Hastaneye sevk edilmesini ve yasal mevzuata uygun şekilde
"Tam Bağımlı" ibaresini haiz yeni bir rapor düzenlenmesini saygılarımla arz ve talep ederim.
[Tarih]
İtiraz Eden / Vasi
[İsim - Soyisim - İmza]
Yargıtay ve Danıştay İçtihatları Işığında Sosyal Güvenlik Hakkının Korunması
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 2. maddesinde vücut bulan sosyal hukuk devleti ilkesi ve 61. maddesindeki "Devlet sakatların korunmalarını ve toplum hayatına intibaklarını sağlayıcı tedbirleri alır" amir hükmü, idarenin engelli ve bakıma muhtaç bireylere yönelik işlemlerinde dar yorum yapmasını engeller.
Danıştay'ın yerleşik idari dava içtihatlarında vurgulandığı üzere, idare sosyal yardım ve bakım hizmeti taleplerini karara bağlarken yalnızca şekli kıstaslarla bağlı kalamaz. Tıbben ağır ve ölümcül bir onkoloji mücadelesi veren, hekim raporlarıyla günlük işlerini tek başına yapamadığı tevsik edilen bir hastanın sırf sağlık kurulu raporunda mevzuatın aradığı kelimelerin hekimlerce eksik veya hatalı işaretlenmesi sebebiyle açıkta bırakılması, sosyal devlet ilkesine ve ölçülülük kuralına aykırıdır.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun emsal nitelikteki genel hukuk ilkelerinde de kabul edildiği gibi, geçimini başkasının yardımı olmaksızın temin edemeyecek derecede ağır hastalığa düçar olan vatandaşların sosyal güvenceleri kamu düzenine ilişkindir. İdari itiraz yollarının tükenmesi durumunda İdare Mahkemesi'nde açılacak iptal davalarında mahkemeler, hastayı Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi'ne veya üniversite hastanelerine sevk ederek objektif bağımlılık testleri yaptırmakta ve hastanın lehine hukuki tespitler gerçekleştirmektedir.
Kanser hastasının sağlık kurulu raporunda oran yüzde doksan olsa dahi tam bağımlı yazmıyorsa evde bakım maaşı bağlanır mı?
Hayır, bağlanmaz. 20 Şubat 2019 tarihinde yürürlüğe giren Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik gereğince, evde bakım yardımı bağlanabilmesi için rapordaki oranın %90 veya üzeri olması tek başına yeterli değildir. Raporda bağımsızlık değerlendirmesini gösteren hanede mutlak surette 'Tam Bağımlı Engelli Birey: EVET' ibaresinin bulunması şarttır. Eğer raporda 'Kısmi Bağımlı' yazıyorsa, 30 gün içinde İl Sağlık Müdürlüğü'ne itiraz edilerek raporun hakem hastane kanalıyla düzeltilmesi gerekir.
Kemoterapi tedavisi süresince verilen bir yıllık süreli rapor bitince evde bakım maaşı kesilir mi?
Evet, süreli raporun süresi dolduğunda e-Rapor sistemi üzerinden Sosyal Hizmet Merkezi'ne yeni geçerli rapor iletilmezse sistem maaş ödemesini otomatik olarak durdurur. Mağduriyet yaşamamak adına rapor bitiş tarihinden en az 3 ay önce yetkili hastaneden yeni sağlık kurulu randevusu alınmalı ve yenilenen 'Tam Bağımlı' ibareli rapor kuruma ibraz edilmelidir. Zamanında teslim edilen raporlarda maaş kesintisi yaşanmaz.
Kanser hastası yatarak tedavi görmek üzere hastaneye yatırıldığında bakım maaşı ödenmeye devam eder mi?
Kanser hastası kemoterapi, cerrahi operasyon veya yoğun bakım amacıyla hastaneye yatırıldığında, yatış süresi 30 güne kadar ise bakım maaşı kesintisiz ödenir. Ancak hastanede yatış süresi aralıksız 30 günü aşıyorsa, bakıcının durumu Sosyal Hizmet Merkezi'ne yazılı olarak bildirmesi zorunludur. Hasta hastanede sağlık personeli gözetiminde kaldığı için 30 günü aşan dönemde maaş geçici olarak dondurulur, hasta taburcu olup eve döndüğünde heyet onayıyla tekrar açılır.
Evde bakım maaşı alan kanser hastası aynı zamanda malulen emekli maaşı veya engelli aylığı alabilir mi?
Evet, alabilir. Evde bakım yardımı doğrudan bakıcıya ödenen bir sosyal hizmet desteği iken, malulen emeklilik SGK primine dayalı bir haktır; 2022 engelli aylığı ise hastanın kendi adına bağlanan muhtaçlık aylığıdır. Kanser hastası malulen emekli olabilir veya şartları taşıyorsa engelli aylığı alabilir. Ancak bağlanan bu emekli maaşı veya aylıklar hane geliri hesabına dahil edilir. Hanedeki fert başına düşen toplam gelir 18.716,66 TL sınırını aşmadığı müddetçe iki ödeme bir arada alınabilir.
Kanser hastasının bakıcısı akrabası olmak zorunda mıdır ve aynı evde ikamet etmesi şart mıdır?
Mevzuat gereğince evde bakım yardımında öncelik hastanın eşi, çocukları, anne-babası, kardeşleri ve diğer kan bağı bulunan akrabalarındadır. Akraba bulunamaması veya bakım yapamayacak durumda olması halinde vasi veya heyetin onaylayacağı üçüncü şahıslar da bakıcı olabilir. Bakıcının hasta ile aynı adreste ikamet etmesi kuraldır; ancak aynı binada veya çok yakın mesafede oturup günün en az 8 saatini hastanın fiili bakımına ayırabildiği heyetçe tespit edilirse farklı adreste oturmasına da istisnai olarak izin verilebilir.
