İŞKUR Engelli Hibe Desteği 2026: Kendi İşini Kurmak İsteyen Engellilere 400.000 TL Karşılıksız Hibe Başvuru Rehberi

Kendi işini kurmak, ekonomik bağımsızlığına kavuşmak ve kendi istihdamını yaratmak isteyen engelli bireyler için devlet, karşılıksız hibe mekanizmalarıyla doğrudan sermaye desteği sunmaktadır. Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) bünyesindeki Engelli ve Eski Hükümlü Çalıştırmayan İşverenlerden Ceza Olarak Tahsil Edilen Fon, kendi işini kuracak engelli girişimcilere hibe olarak aktarılmaktadır.

4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanunu ve 4857 sayılı İş Kanunu'nun 30. maddesi uyarınca toplanan idari para cezaları fonundan karşılanan bu destek, 2026 yılı itibarıyla üst limiti 400.000 TL'yi bulan devasa bir karşılıksız finansman paketine dönüşmüştür. Bu kapsamlı rehberde; İŞKUR hibe başvuru koşulları, kuruluş gideri ve işletme desteği kalemleri, proje hazırlama şablonu ve komisyon onay süreçleri adım adım ele alınmıştır.

4904 ve 4857 Sayılı Kanunlar Kapsamında Hibe Fonunun Yasal Niteliği

İŞKUR Engelli Hibe Desteği, genel bütçe vergilerinden değil; özel sektör işverenlerinin engelli işçi çalıştırmadıkları için ödedikleri idari para cezalarının biriktiği özel fondan finanse edilir:

• 4857 Sayılı İş Kanunu Madde 30: Çalıştırılmayan her engelli için tahsil edilen idari para cezaları Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bünyesinde açılan özel bir hesapta toplanır.
• 4904 Sayılı Kanun ve Fon Yönetmeliği: Bu fonda toplanan kaynak; yalnızca engellilerin ve eski hükümlülerin mesleki eğitim ve rehabilitasyonuna, kendi işini kurmalarına ve işe uyum teknolojilerine harcanabilir.
• Engelli Hibe Komisyonu: Projeler, İŞKUR Genel Müdürlüğü koordinasyonunda; Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, işçi ve işveren konfederasyonları ile Türkiye Sakatlar Konfederasyonu temsilcilerinden oluşan bağımsız bir komisyon tarafından değerlendirilir.

2026 İŞKUR Engelli Hibe Destek Kalemleri ve Bütçe Dağılımı

Kendi işini kurma hibe desteği tek bir kalemde toptan değil, projenin niteliğine ve harcama türlerine göre üç ana başlık altında tahsis edilir:

1. Kuruluş İşlemleri Desteği (Maksimum 20.000 TL): İşyeri kuruluşu için yapılan resmi işlemler, vergi dairesi tescili, ticaret/esnaf odası kaydı, noter harçları, belediye işyeri açma ve çalışma ruhsatı masraflarını kapsar.
2. İşletme Gideri Desteği (Maksimum 80.000 TL): İşletmenin ilk kuruluş aşamasında nakit akışını güvenceye almak amacıyla sözleşme imza tarihinden itibaren 12 ay boyunca yapılan kira, su, elektrik, doğalgaz ve iletişim giderleri için fatura karşılığı hibe ödenir.
3. Kuruluş (Demirbaş ve Makine-Teçhizat) Desteği (Maksimum 300.000 TL): İşletmenin faaliyete geçmesi için mutlak zorunlu olan temel üretim makineleri, teknik aletler, cihazlar, bilgisayar ve yazılım alımları için fatura ve piyasa fiyat araştırması mukabilinde ödenen ana sermaye hibesidir.

İŞKUR Hibe Destek Kalemleri ve Finansman Matrisi (2026)

Kimler Başvurabilir? Adaylarda Aranan Asgari Kriterler

İŞKUR hibe çağrısına müracaat edecek engelli girişimcilerde aranan yasal nitelikler şunlardır:

• En Az %40 Engelli Raporu: e-Devlet barkodlu ve süresi geçerli Erişkinler İçin Engellilik Sağlık Kurulu Raporu (veya ÇÖZGER) sahibi olmak.
• 18 Yaşını Doldurmuş Olmak: Reşit olmak ve medeni hakları kullanma ehliyetine sahip bulunmak (kısıtlı veya vesayet altında olmamak).
• İŞKUR'a Engelli Kaydı Bulunmak: İŞKUR sisteminde 'İş Arayan Engelli' statüsünde kayıtlı olmak.
• Aktif Vergi Mükellefi Olmamak: Başvuru tarihi itibarıyla şahsına ait vergi kaydı, ticari işletmesi veya şirket ortaklığı bulunmamak. Emekli olan engelliler de vergi kaydı olmamak kaydıyla başvurabilir.
• KOSGEB Girişimcilik Belgesi: KOSGEB Geleneksel Girişimci Eğitimini online tamamlayarak e-Devlet barkodlu sertifikayı almış olmak.
• İcra ve Haciz Engeli Bulunmamak: Şahsı adına icra takibi veya kamu borcu bulunmamak (hibe teminatının riske girmemesi için).
• Mesleki Yeterlilik (Ustalık/Ruhsat): Kurulacak iş bir ustalık belgesi, diploma veya özel lisans gerektiriyorsa (örneğin kuaförlük, oto tamir, medikal vb.) girişimcinin bu belgeye bizzat sahip olması şarttır.

Adım Adım Proje Hazırlama ve e-Devlet Başvuru Rehberi

Başvuru süreci yılda iki kez (genellikle İlkbahar ve Sonbahar dönemlerinde) İŞKUR tarafından yayımlanan Başvuru Rehberi doğrultusunda şu sırayla yürütülür:

1. KOSGEB Eğitiminin Tamamlanması: edevlet.kosgeb.gov.tr üzerinden Geleneksel Girişimcilik Eğitimi ücretsiz olarak tamamlanır ve dijital sertifika indirilir.
2. Fiyat Araştırması ve Proforma Faturalar: Satın alınacak her bir makine ve demirbaş için en az 2 veya 3 farklı tedarikçiden kaşeli ve imzalı 'Proforma Fatura' veya piyasa fiyat teklifi toplanır.
3. Proje Formunun Doldurulması: İŞKUR'un resmi formatındaki Girişimcilik Projesi Başvuru Formu doldurulur. Formda iş fikrinin gerekçesi, pazar analizi, hedef kitle, tahmini gelir-gider dengesi ve engel durumunun bu işi yapmaya neden engel teşkil etmediği ikna edici biçimde anlatılır.
4. e-Devlet Üzerinden Online Başvuru: Hazırlanan tüm evraklar PDF formatında e-Devlet Kapısı üzerindeki 'İŞKUR - Engelli Hibe Desteği Başvurusu' ekranına yüklenerek başvuru elektronik imza veya mobil onay ile kesinleştirilir.
5. Komisyon Değerlendirmesi ve Sözleşme: Komisyon projeyi onayladığında hak sahibi İŞKUR İl Müdürlüğü'ne çağrılarak hibe sözleşmesi imzalanır, vergi kaydı açılarak demirbaş alımları başlatılır.

İŞKUR Engelli Hibe Projesi Ön Bilgilendirme Dilekçesi Şablonu

Hibe Sonrası 3 Yıllık İzleme ve Denetim Prosedürleri

İŞKUR Engelli Hibe Komisyonu tarafından projesi onaylanan ve sözleşme imzalayan girişimciye ödemeler harcama belgelerinin ibrazı şartıyla aşamalı olarak aktarılır. Girişimci, projesinde taahhüt ettiği demirbaş, makine ve ekipmanları satın alarak faturalarını ve banka dekontlarını İŞKUR İl Müdürlüğü'ne sunar. İŞKUR denetim memurları işyerine gelerek faturalandırılan makinelerin işyerinde fiilen mevcut ve çalışır durumda olduğunu yerinde tutanakla tespit eder; onay tutanağının ardından hibe tutarı satıcı firmanın veya girişimcinin hesabına aktarılır.

İşletmenin faaliyete geçtiği tarihten itibaren 3 yıl boyunca her 6 ayda bir İŞKUR uzmanları habersiz saha denetimleri gerçekleştirir. Bu denetimlerde; işyerinin açık olup olmadığı, engelli girişimcinin bizzat işin başında bulunup bulunmadığı, vergi ve SGK prim borçlarının durumu ile fatura kayıtları titizlikle incelenir. Girişimcinin işyerini üçüncü şahıslara kiraya vermesi veya fiilen başında durmaması sözleşmeye aykırılık teşkil eder ve hibe tahsilatı sürecini başlatır.

Engelli Esnafa Tanınan Vergi Muafiyetleri ve Teşvik Paketleri

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 20. maddesi kapsamında genç girişimci teşvikinden yararlanan veya basit usulde vergilendirilen engelli esnaflar, kazançlarının belirli bir kısmını gelir vergisinden istisna tutabilirler. Ayrıca 5510 sayılı Kanun kapsamında kendi adına Bağ-Kur primi ödeyen engelli girişimciler, genç girişimci teşviki kapsamında 1 yıl boyunca Hazine tarafından karşılanan prim desteğinden yararlanabilir. Bu teşvikler İŞKUR hibesi ile birleştiğinde işletmenin ilk yıllarındaki finansal dayanıklılığını maksimum seviyeye çıkarır.

Hibe Sözleşmesinin Feshi ve Mücbir Sebep Halleri

İŞKUR ile hibe faydalanıcısı arasında imzalanan taahhütname uyarınca, girişimcinin 3 yıllık izleme süresi dolmadan işyerini tasfiye etmesi genel kural olarak hibeyi faiziyle geri ödeme yükümlülüğü doğurur. Ancak Türk Borçlar Kanunu kapsamında mücbir sebep kabul edilen hallerde (hak sahibinin tam teşekküllü hastane heyet raporuyla çalışamayacak derecede ağırlaşan kronik hastalığı, kaza, doğal afet veya vefat), İŞKUR İl Müdürlüğü komisyonu borcu terkin edebilir veya mirasçıları cezai faizden muaf tutabilir. Bu gibi durumlarda resmi sağlık ve adli evraklar derhal kuruma ibraz edilmelidir.

Engelli girişimcilerin kendi işlerini kurarak istihdama katılmaları hem aile ekonomisini güçlendirmekte hem de toplumdaki engellilik algısını pozitif yönde dönüştürmektedir.

İŞKUR engelli hibe desteği geri ödemeli midir?

Hayır. İŞKUR Engelli Kendi İşini Kurma Hibe Desteği tamamen karşılıksız ve geri ödemesizdir. Ancak projenin onaylanması ve işletmenin kurulmasının ardından en az 3 yıl boyunca fiilen işletilmesi yasal bir zorunluluktur.

Hibe desteğine başvurabilmek için engellilik oranı en az kaç olmalıdır?

Başvuru sahibinin yetkili sağlık kuruluşlarından alınmış, en az %40 oranında onaylı Erişkinler İçin Engellilik Sağlık Kurulu Raporuna (veya ÇÖZGER belgesine) sahip olması zorunludur.

Hibe desteği alan kişi işletmeyi 3 yıldan önce kapatırsa veya devrederse ne olur?

İşletmenin mücbir sebep (vefat, ağır kaza veya iflas) olmaksızın ilk 3 yıl içinde kapatılması, devredilmesi veya başkasına kiralanması durumunda ödenen hibe tutarı yasal faiziyle birlikte İŞKUR tarafından tahsil edilir.

Vergi mükellefi olan veya üzerine şirket bulunan engelliler hibeye başvurabilir mi?

Hayır. Başvuru sahibinin başvuru tarihi itibarıyla herhangi bir şirkette ortaklığının veya vergi dairesinde aktif bir ticari vergi kaydının bulunmaması, yani fiilen tacir veya esnaf olmaması şarttır.

Engelli hibe başvurusu için KOSGEB Girişimcilik Sertifikası zorunlu mudur?

Evet. İŞKUR hibe projelerine başvurmadan önce KOSGEB e-Akademi üzerinden 'Geleneksel Girişimci' veya 'İleri Girişimci' eğitim programlarının online olarak tamamlanması ve sertifikanın başvuru sistemine yüklenmesi zorunludur.