Engelli ve Emekli Maaşına Haciz Konulabilir mi? 2026 İtiraz ve Muvafakatname Hakları
2022 engelli maaşı, evde bakım parası ve malullük aylıklarına icra dairesi veya bankalar tarafından bloke ve haciz konulabilir mi? İİK 83 ve Yargıtay emsal kararlarıyla bloke kaldırma dilekçesi.
📌 İçindekiler Rehberi
Borç, kredi kartı veya icra takibi bulunan engelli vatandaşlarımızın en büyük korkusu, devletin kendilerine yaşamlarını sürdürebilmeleri için bağladığı 2022 Engelli Aylığı veya Evde Bakım Parasına haciz konulması ihtimalidir. İcra ve İflas Kanunu (İİK), 2022 sayılı Kanun ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun yerleşik içtihatları uyarınca, engelli maaşlarına ve sosyal yardım ödemelerine haciz veya bloke konulması KESİNLİKLE HUKUKA AYKIRIDIR VE YASAKTIR.
1. Hangi Engelli Maaşları ve Yardımları Asla Haczedilemez?
Mevzuatımızda sosyal devlet ilkesi gereğince haciz koruması altına alınmış ödemeler şunlardır:
- 2022 Sayılı Kanun Kapsamındaki Engelli Aylıkları: Kanunun 9. maddesi gereğince bu aylıklar nafaka borçları hariç hiçbir borç için haczedilemez ve devredilemez.
- Evde Bakım Maaşları (SHÇEK Desteği): 2828 sayılı Kanun kapsamında engelliye değil bakım hizmetini veren bakıcıya ödenen sosyal yardım niteliğinde olduğundan borçlu engellinin icrasına konu edilemez.
- SED (Sosyal Ekonomik Destek) Yardımları: Çocuklar için ödenen eğitim ve yaşam destekleri haczedilemez.
- SGK Malullük ve Engelli Emekli Maaşları: 5510 sayılı Kanun Madde 93 uyarınca SGK emekli maaşlarına (SGK prim borcu ve nafaka hariç) borçlunun açık muvafakati olmadan haciz konulamaz.
2. Bankaların Yaptığı 'Otomatik Bloke' Neden Yasa Dışıdır?
Bazı kamu ve özel bankalar, engelli bireyin kullandığı kredi veya eksi bakiye (KMH) borcu geciktiğinde, kişinin maaş hesabına otomatik bloke koyarak maaşın çekilmesini engellemektedir.
Yargıtay 13. Hukuk Dairesi ve 11. Hukuk Dairesi'nin çok sayıda emsal kararında belirtildiği üzere; "Kredi sözleşmesi imzalanırken baştan verilen haciz ve bloke muvafakatleri geçersizdir." Banka borçlunun rızası olmadan sosyal yardım ve engelli maaşından tek taraflı mahsup veya bloke işlemi yapamaz.
| Gelir / Maaş Türü | Haciz Konulabilir mi? | İstisna Durum | Yasal Dayanak |
|---|---|---|---|
| 2022 Engelli Aylığı (%40 - %70+) | ASLA HACZEDİLEMEZ | Yalnızca Nafaka Borcu | 2022 Sayılı Kanun Md. 9 |
| Evde Bakım Parası | ASLA HACZEDİLEMEZ | İstisnası Yoktur | 2828 Sayılı Kanun Md. Ek-7 |
| SGK Engelli Emekli Aylığı | ŞARTLI (Muvafakat Varsa) | Nafaka + SGK Borcu | 5510 Sayılı Kanun Md. 93 |
| Banka Maaş Promosyonu | HACZEDİLEMEZ | Maaşın Eklentisi Sayılır | Yargıtay 12. HD Emsal Kararı |
3. Maaşında Haciz veya Bloke Olan Engelli Ne Yapmalıdır? (3 Adımda Çözüm)
- İcra Hukuk Mahkemesi'ne Şikayet (Memur Muamelesini Şikayet): İcra Müdürlüğü maaşa sehven haciz yazısı göndermişse, İcra ve İflas Kanunu Madde 16 uyarınca İcra Mahkemesi'ne "Haczedilmezlik Şikayeti" dilekçesi verilir. Mahkeme 1 hafta içinde haczi kaldırır.
- Bankaya İhtarname ve BDDK Şikayeti: Banka kendi inisiyatifiyle bloke koymuşsa şubeye yazılı itiraz dilekçesi verilir; 24 saatte açılmazsa BDDK ve CİMER üzerinden şikayet edilir.
- Haksız Kesilen Paraların İadesi: Bloke süresince hesaptan tahsil edilen tüm paralar bankadan yasal faiziyle birlikte talep edilir ve iade alınır.