EKPSS Kura ile Memur Alımı Nedir? Kimler Sınavsız Kuraya Başvurabilir?

Engelli bireylerin kamusal istihdamda yer alması ve fırsat eşitliğinin sağlanması, Anayasa'nın 10. ve 61. maddeleriyle güvence altına alınmış temel bir haktır. Bu anayasal ilke doğrultusunda yürürlüğe konulan 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 53. maddesi ve 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun'un 14. maddesi uyarınca engelli vatandaşlar devlet memuru kadrolarına atanmaktadır. Kamuya girişte iki temel mekanizma bulunur: Yazılı EKPSS sınavı ve sınavsız kura usulü. İlkokul, ortaokul, ilköğretim ve özel eğitim mesleki eğitim merkezi mezunları için düzenlenen kura usulü, sınav stresine girmeden noter ve elektronik kura yöntemiyle kamu görevlisi olma imkanı sunar.

EKPSS Kura Yöntemi Nedir ve Yasal Dayanakları Nelerdir?

EKPSS kura yöntemi; 07.02.2014 tarihli ve 28906 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Engelli Kamu Personel Seçme Sınavı ve Engellilerin Devlet Memurluğuna Alınmaları Hakkında Yönetmelik" hükümleri kapsamında hayata geçirilmiştir. Yönetmeliğin 4. ve 8. maddeleri uyarınca; ilkokul, ortaokul veya ilköğretim düzeyinde mezuniyeti bulunan ve en az %40 oranında engellilik durumu yetkili sağlık kurullarınca belgelenen adaylar yazılı sınava tabi tutulmaksızın yalnızca kura kaydı yaptırarak tercih sürecine dahil edilirler.

Kura yöntemi, adayların akademik bilgi düzeyini test eden genel yetenek ve genel kültür soruları yerine, mezuniyet şartlarını sağlayan vatandaşlar arasında dijital ortamda noter huzurunda gerçekleştirilen adil bir kura çekimi esasına dayanır. Kura ile yerleştirilen memurlar, genel olarak 657 sayılı Kanun'un 36. maddesinde düzenlenen "Yardımcı Hizmetler Sınıfı" bünyesindeki hizmetli, aşçı, kaloriferci veya berber gibi operasyonel kadrolarda istihdam edilirler.

EKPSS Sınav Usulü ve Kura Usulü Karşılaştırma Matrisi

Engelli memur alımlarında uygulanan iki farklı metodun tüm teknik ve hukuki farkları aşağıdaki tabloda karşılaştırmalı olarak özetlenmiştir:

Kimler Kura ile Memur Alımına Başvurabilir? Katılım Şartları

EKPSS kura başvurularında adayların sağlaması zorunlu olan temel şartlar 657 sayılı Kanun'un 48. maddesi ve EKPSS Yönetmeliği ile netleştirilmiştir:

• Vatandaşlık ve Yaş Şartı: Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak ve kura başvurusunun son günü itibarıyla 18 yaşını tamamlamış bulunmak (Bir meslek veya sanat okulunu bitirenler için Türk Medeni Kanunu'nun 12. maddesi gereğince kaza-i rüşt kararı almış 15 yaşını doldurmuş olmak).
• Geçerli Sağlık Kurulu Raporu: Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik veya Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik (ÇÖZGER) kapsamında Sağlık Bakanlığı yetkili hastanelerinden alınmış en az %40 oranında geçerli engelli sağlık kurulu raporuna sahip olmak.
• Öğrenim Düzeyi Sınırı: Başvuru tarihi itibarıyla ilkokul, ortaokul veya ilköğretim okulundan mezun olmak ya da özel eğitim mesleki eğitim merkezlerinden mezuniyet belgesine sahip olmak. Önemle vurgulanmalıdır ki; lise veya üniversite mezunu olan adaylar kuraya kesinlikle başvuramaz; bu adayların yazılı EKPSS oturumuna katılmaları yasal zorunluluktur.
• Kamu Haklarından Mahrum Bulunmamak: Türk Ceza Kanunu'nun 53. maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına çarptırılmamış olmak.

Kamu Kurumlarında %3 Engelli Kontenjanı ve Tahsis Simülasyonu

657 sayılı Kanun'un 53. maddesi uyarınca kamu idareleri, dolu memur kadrolarının en az yüzde üçü (%3) oranında engelli personel çalıştırmakla kanunen mükelleftir. Bu yasal kotanın hesaplanışı ve kuraya ayrılan kontenjan mantığı şu şekildedir:

• Örnek Bakanlık Kadro Durumu: Bünyesinde toplam 20.000 memur çalıştıran bir kamu kurumunun yasal engelli memur kontenjanı: $20.000 \times 0{,}03 = 600$ kadrodur.
• Mevcut Doluluk ve Boş Kadro: Kurumda halihazırda 420 engelli memur görev yapıyorsa, doldurulması gereken açık engelli kontenjanı $600 - 420 = 180$ kadro olarak tespit edilir.
• Kura ve Sınav Paylaştırması: Devlet Personel Başkanlığı ve Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı koordinesinde belirlenen 180 kadronun takriben %15 ila %20'si (27-36 kişi) yardımcı hizmetler kadrosu olarak kura usulüne, kalanı ise eğitim düzeylerine göre lisans, ön lisans ve ortaöğretim EKPSS yazılı sınav kontenjanlarına tahsis edilir.

Adım Adım EKPSS Kura Başvuru Krokisi

Kura başvurusu yapacak adayın izlemesi gereken bürokratik yol haritası 5 ana adımdan oluşur:

1. Ön Kabul ve Taahhüt Beyanı: Aday, e-Devlet barkodlu engelli sağlık kurulu raporu, öğrenim belgesi ve nüfus cüzdanı ile birlikte ikamet ettiği ildeki Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü'ne şahsen başvurarak "Ön Kabul ve Taahhüt Beyanı" formunu onaylatır.
2. ÖSYM Aday İşlemleri Girişi: İl Müdürlüğünden alınan onaylı form ile birlikte ÖSYM Sınav Koordinatörlüklerine gidilir veya daha önce fotoğrafı ve bilgisi güncel olan adaylar doğrudan e-Devlet kapısı aracılığıyla ÖSYM AİS sistemine giriş yaparlar.
3. Kura Başvuru Ücretinin Yatırılması: Kılavuzda ilan edilen kura başvuru kılavuz bedeli anlaşmalı bankaların ATM'lerinden veya ÖSYM e-İşlemler "Ödemeler" alanından kredi/banka kartıyla yatırılır.
4. Tercih Döneminde Kadro Seçimi: ÖSYM tarafından yayımlanan EKPSS/Kura Tercih Kılavuzu duyurulduğunda, adaylar mezuniyet alanlarına uygun Yardımcı Hizmetler Sınıfı kadrolarından en fazla 30 tercih yaparlar.
5. Noter Kurası ve Sonuç İlanı: Belirlenen günde noter denetiminde bilgisayar destekli çekiliş yapılır ve yerleştirme sonuçları ÖSYM sonuç açıklama sisteminde T.C. kimlik numarasıyla sorgulanır.

Örnek Başvuru ve Bilgi Düzeltme Dilekçesi

Kura başvurusunda engel durumu, mezuniyet kodu veya kimlik bilgilerinde sistemsel hata meydana gelen adayların ÖSYM Engelli Masası'na iletecekleri resmi dilekçe metni aşağıdadır:

ÖLÇME, SEÇME VE YERLEŞTİRME MERKEZİ (ÖSYM) BAŞKANLIĞI'NA
(Engelli Adaylar Şube Müdürlüğü - Bilkent / ANKARA)

BAŞVURU SAHİBİ (AD SOYAD): [Adınız Soyadınız]
T.C. KİMLİK NUMARASI: [11 Haneli T.C. Numaranız]
ADRES: [İkametgah Adresiniz]
TELEFON: [05XX XXX XX XX]
KONU: 2026 EKPSS Kura Başvuru Bilgilerinin Düzeltilmesi Talebi Hakkındadır.

AÇIKLAMALAR:
2026 EKPSS Kura başvuru işlemleri kapsamında ÖSYM Aday İşlemleri Sistemi (AİS) üzerinden müracaatımı tamamlamış bulunmaktayım. Ancak sisteme yüklenen bilgilerimin incelenmesi neticesinde, [Öğrenim Durumu / Engel Grubu Kodu / Rapor Geçerlilik Tarihi] alanında sistemsel veya sehven yapılan bir kayıt uyumsuzluğu tespit edilmiştir.

Sağlık Bakanlığı Ulusal Engelliler Veri Bankası'nda kayıtlı e-Raporum ve Milli Eğitim Bakanlığı e-Okul veri tabanında yer alan mezuniyet durumum ilişikte sunulmuştur. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 53. maddesi ve EKPSS Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde, AİS sistemindeki kayıtlarımın ekteki belgeler doğrultusunda güncellenmesini ve kura çekim listesine hatasız olarak dahil edilmemi saygılarımla arz ve talep ederim. ../../2026

İMZA: [İmzanız]
EKLER:
1. e-Devlet Barkodlu Engelli Sağlık Kurulu Raporu Sureti
2. e-Devlet Onaylı İlköğretim/Ortaokul Mezuniyet Belgesi
3. Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü Ön Kabul Taahhüt Formu

Yardımcı Hizmetler Personelinin Görev Tanımları ve Fiziksel Koruma Sınırları

Kura yöntemiyle atanarak göreve başlayan engelli kamu görevlilerinin kurum içindeki görev dağılımı 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 45. maddesi ve 5378 sayılı Kanun'un 14. maddesiyle yasal koruma altına alınmıştır. 657 sayılı Kanun'un amir hükmü gereğince hiçbir memur sınıfının dışında ve öğrenim derecesinin altındaki bir işte çalıştırılamayacağı gibi, engelli memurlara da engellilik durumlarını ağırlaştırıcı veya sağlık kurulu raporlarındaki kısıtlılıkları zorlayıcı bedensel işler verilemez.

Örneğin ortopedik engeli bulunan bir kura memuruna ağır yük taşıma, merdiven temizliği veya bina dışı bedensel işler verilemez; bu personeller genellikle evrak dağıtımı, danışma masası yönlendirmesi, fotokopi veya arşiv düzenlemesi gibi hafif büro destek görevlerinde istihdam edilir. İdarecilerin engelli memura keyfi veya raporuna aykırı ağır görevler tevdi etmesi halinde sendika temsilcileri veya doğrudan Kamu Görevlileri Etik Kurulu ve CİMER üzerinden idari şikayet mekanizmaları işletilebilir.

Kura Sonrası Aday Memurluk Süreci ve Görevde Yükselme İmkanı

Kura ile göreve başlayan engelli personel 657 sayılı Kanun'un 54. maddesi uyarınca 1 yıldan az 2 yıldan çok olmamak üzere "aday memur" statüsünde istihdam edilir. Bu süreçte temel eğitim ve hazırlayıcı eğitim programlarına tabi tutulurlar. Adaylık sürecini başarıyla tamamlayan personelin asaleti tasdik edilir ve 657 sayılı Kanun'un sağladığı tüm güvencelere (iş güvencesi, sendikal haklar, yeşil pasaport kademesi vb.) tam anlamıyla kavuşur.

Ayrıca kura ile göreve başlayan bir kamu personeli, memuriyeti devam ederken açık öğretim lisesi, ön lisans veya lisans programlarını bitirerek mezuniyet seviyesini yükselttiğinde kurum içi "Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınavları"na girme hakkı kazanır. Böylece Yardımcı Hizmetler Sınıfından Genel İdare Hizmetleri Sınıfına (Memur, Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni - VHKİ) veya Teknik Hizmetler Sınıfına geçerek hem maaş katsayısını hem de mesleki kariyer basamaklarını önemli ölçüde geliştirebilir.

Özel Eğitim Okulu Mezunlarının Denklik ve e-Okul Entegrasyonu

Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı Özel Eğitim Mesleki Eğitim Merkezleri (Okulları) veya Özel Eğitim İş Uygulama Merkezleri mezunları kura sistemine başvururken MEB e-Okul kayıtlarında diplomalarının doğru kodlanmış olmasına azami dikkat göstermelidir. Zaman zaman sistemsel veri tabanı uyumsuzlukları sebebiyle özel eğitim diplomaları ÖSYM AİS ekranında otomatik olarak görünmeyebilir. Bu durumdaki adayların mezun oldukları okul müdürlüğünden veya ilçe milli eğitim müdürlüğünden "Mezuniyet Belgesi ve Diploma Sureti" alarak Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü'ne onaylatmaları bürokratik tıkanıklığı derhal çözer.

Resmi Kaynaklar ve Başvuru Portalları

Lise mezunları EKPSS kura usulüne başvurabilir mi?

Hayır. EKPSS Yönetmeliği uyarınca lise (ortaöğretim), ön lisans ve lisans mezunlarının yazılı EKPSS sınavına girmeleri zorunludur. Kura usulü sadece ilkokul, ortaokul ve ilköğretim mezunları ile özel eğitim okulu mezunlarına tanınmış özel bir haktır.

EKPSS kura başvurusu kaç yıl geçerlidir?

Yapılan kura başvurusu ve elde edilen hak, yönetmelik gereğince başvuru yapılan tarihten itibaren 4 yıl boyunca geçerliliğini korur. Bu süre zarfında açılacak tüm kura yerleştirme dönemlerinde yeni ücret ödemeden sadece tercih bildirimi yapılabilir.

Kura ile atanan bir memur hangi unvan ve kadroda görev yapar?

Kura ile atamalar genel olarak 657 sayılı Kanun'un Yardımcı Hizmetler Sınıfı bünyesindeki hizmetli, kaloriferci, aşçı veya bahçıvan kadrolarına yapılmaktadır. Göreve başladıktan sonra eğitim düzeyini yükselten memurlar görevde yükselme sınavlarıyla unvan değiştirebilirler.

Kura çekimi noter huzurunda mı yapılır?

Evet. Kura çekilişi ÖSYM merkezinde noter huzurunda ve kamuoyuna açık biçimde, dijital kura çekim yazılımı vasıtasıyla gerçekleştirilerek tam şeffaflık ve liyakat güvencesi sağlanır.

Birden fazla kura tercihinde bulunma hakkı var mıdır?

Evet. ÖSYM tercih kılavuzu yayımlandığında adaylara nitelik kodlarına ve ikamet tercihlerine uygun kamu kurumları arasından en fazla 30 tercih yapma hakkı tanınır.