İŞKUR 2026 2. Dönem Engelli Hibe Desteği Sonuçları ve Başvuru Takvimi: 400.000 TL Karşılıksız Destek Protokol Adımları

Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) koordinasyonunda kendi işini kurmak isteyen engelli girişimcilere yönelik yürütülen 2026 yılı 2. Dönem Hibe Desteği Projeleri Değerlendirme Komisyonu sonuçları açıklandı. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 30. maddesi kapsamında engelli çalıştırmayan işverenlerden kesilen idari para cezaları fonundan karşılanan bu destek programında, karşılıksız hibe tutarı üst sınırı 400.000 TL olarak uygulanmaktadır. Projesi onaylanan girişimcilerin sözleşme imzalama, vergi dairesi açılışı ve demirbaş alım süreçlerinde mevzuata uygun hareket etmesi, hibenin geri istenmemesi adına zorunludur.

Kendi işini kurma projesi onaylanan engelli bireyler, tarım ve hayvancılık sektöründen hizmet sektörüne, imalat sanayiinden e-ticaret ve dijital ajans faaliyetlerine kadar geniş bir yelpazede kendi işletmelerinin sahibi olmaktadır. İŞKUR İl Müdürlükleri ile imzalanacak tip taahhütname gereğince hibe tutarı girişimcinin işletme hesabına blokeli olarak aktarılmakta, faturalandırılan harcamalar denetim komisyonu incelemesinin ardından serbest bırakılmaktadır.

4857 Sayılı İş Kanunu ve İdari Para Cezaları Fonu

İŞKUR hibe desteğinin mali ve hukuki kaynağı, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 30. maddesinin yedinci fıkrasına dayanmaktadır. Bu hüküm uyarınca, 50 veya daha fazla işçi çalıştıran özel sektör işyerlerinde %3, kamu işyerlerinde ise %4 oranında engelli çalıştırma yükümlülüğüne uymayan işverenlere her ay çalıştırmadıkları her engelli için ağır idari para cezası kesilmektedir.

Toplanan bu ceza fonu, Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü bünyesinde oluşturulan; Bakanlık, işçi, işveren ve engelli konfederasyonları temsilcilerinden oluşan "Engelli ve Eski Hükümlü Çalıştırmayan İşverenlerden Tahsil Edilen İdari Para Cezalarını Kullanmaya Yetkili Komisyon" tarafından yönetilir. Komisyon, engellilerin mesleki eğitimi, rehabilitasyonu ve kendi işlerini kurmaları amacıyla hibe projelerini onaylama yetkisine sahiptir.

400.000 TL Hibe Bütçesinin Kalem Bazlı Dağılım Matrisi

İŞKUR tarafından kendi işini kuracak engelliye sağlanan 400.000 TL'lik hibe tavanı, rastgele harcanamaz; aşağıdaki resmi bütçe kalemleri ve harcama sınırlarına göre tahsis edilir:

Projesi Onaylanan Girişimciler İçin Adım Adım Yol Haritası

Komisyon değerlendirme sonuçlarında projesi "Kabul Edildi" olarak ilan edilen engelli girişimcinin sözleşme feshi veya hak kaybı yaşamaması için izleyeceği 6 kritik adım:

1. İŞKUR Tebligatı ve Davet: Sonuç ilanından itibaren İŞKUR İl Müdürlüğü'nden gelen resmi tebligat yazısı beklenir veya e-Devlet İŞKUR portalından tebligat teyit edilir.
2. İşyeri Kurulumu ve Vergi Dairesi Kaydı: Girişimci, projesinde taahhüt ettiği adreste dükkan/atölye kiralar. Vergi dairesine başvurarak e-Tebligat ve vergi mükellefiyeti açılışını yapar. Vergi levhası tanzim edilir.
3. Taahhütname ve Sözleşme İmzası: Vergi levhası, oda kayıt belgesi ve işyeri kira kontratı ile birlikte İŞKUR İl Müdürlüğü'ne gidilerek 3 yıllık resmi hibe sözleşmesi imzalanır.
4. Demirbaş Alımı ve Faturalandırma: Onaylanan proforma faturalardaki makineler satın alınır. Satıcı firma tarafından girişimci adına kurumsal e-Fatura kesilir ve banka havalesiyle ödeme yapılır.
5. Yerinde Denetim ve Çözümleme: İŞKUR denetim personeli işyerine gelerek satın alınan tüm makineleri kontrol eder, seri numaralarını tutanağa bağlar.
6. Hibe Tutarının Serbest Bırakılması: Denetim onayından sonra İŞKUR, bloke edilen kuruluş desteğini satıcıya veya girişimcinin hesabına transfer eder.

3 Yıllık Denetim Kuralı ve Hibenin İptal Edileceği Haller

İŞKUR hibe desteği karşılıksız olmakla birlikte, suistimalleri önlemek amacıyla ağır yasal taahhütler içermektedir. Girişimcinin işletmeyi açtığı tarihten itibaren aralıksız 3 yıl (36 ay) boyunca faaliyetine devam etmesi zorunludur.

Hibenin yasal faiziyle geri tahsil edilmesine yol açan durumlar:

• İşletmeyi Erken Kapatmak veya Devretmek: Haklı ve mücbir bir sebep (ağır sağlık sorunu, vefat) olmaksızın işyerinin 3 yıl dolmadan kapatılması veya başkasına devredilmesi durumunda ödenen hibe 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında yasal faiziyle geri alınır.
• Demirbaşların Satılması: Hibe ile alınan makinelerin 3 yıl boyunca satılması, kiralanması veya başka bir adrese taşınması yasaktır; İŞKUR yılda en az 2 kez habersiz fiziki denetim yapar.
• Başka Bir Yerde Sigortalı Çalışmak: Kendi işini kuran engelli girişimci, işletmesi faalken 4/a (SSK) kapsamında başka bir işverenin yanında tam zamanlı çalışamaz; bizzat kendi işinin başında durmak zorundadır.

İŞKUR engelli hibe desteği geri ödemeli midir?

Hayır, İŞKUR engelli hibe desteği tamamen karşılıksızdır. Girişimci taahhüt ettiği işyerini 3 yıl boyunca açık tuttuğu ve demirbaşları satmadığı sürece devlete herhangi bir geri ödeme yapmaz.

Engelli hibe desteği alırken engelli maaşı veya evde bakım parası kesilir mi?

İşletme açılışıyla birlikte birey 4/b (Bağ-Kur) sigortalısı olacağından 2022 sayılı Kanun kapsamındaki engelli aylığı kesilir; ancak hane içi kişi başı gelir kriteri (17.056 TL) aşılmadığı sürece evde bakım maaşı devam edebilir.

İlkokul mezunu engelli birey hibe desteğine başvurabilir mi?

Evet, eğitim şartı aranmaksızın en az %40 oranında engelli sağlık kurulu raporuna sahip olan ve İŞKUR'a kayıtlı 18 yaşını tamamlamış tüm vatandaşlar kendi işini kurma projesine başvurabilir.

Tarım ve hayvancılık projelerine hibe veriliyor mu?

Evet, büyükbaş ve küçükbaş hayvancılık projeleri ile sera ve arıcılık projelerine kuruluş desteği kapsamında hibe tahsis edilmektedir; ancak hayvan alımlarında TÜRKVET kayıt ve küpeleme kurallarına uyulması şarttır.

KOSGEB Girişimcilik Sertifikası Muafiyeti ve Şartları

İŞKUR hibe desteğine başvuran engelli vatandaşların projelerinin kabul edilebilmesi için KOSGEB Girişimcilik Eğitim Programı'nı tamamlamış olmaları zorunludur. KOSGEB'in e-Akademi platformu üzerinden ücretsiz ve online olarak tamamlanabilen "Geleneksel Girişimci Eğitimi" veya "İleri Girişimci Eğitimi" sertifikası, başvuru dosyasının temel eklerinden biridir.

KOSGEB sertifikası bulunan engelli girişimciler, İŞKUR'dan aldıkları 400.000 TL'lik hibenin yanı sıra KOSGEB'in genç veya kadın girişimci desteklerinden (çift finansman yasağı kapsamına girmeyen işletme geliştirme ve mentorluk kalemleri doğrultusunda) tamamlayıcı olarak istifade edebilmektedirler.

İŞKUR Değerlendirme Komisyonunun Aradığı 5 Başarı Kriteri

Projelerin kabul edilmesinde puanlama sistematiğini doğrudan etkileyen kritik parametreler şunlardır:

• Pazar Araştırması ve Satış Potansiyeli: İş planında kurulacak işletmenin bulunduğu lokasyondaki rakip analizi ve hedef müşteri kitlesinin gerçekçi verilerle belgelenmesi.
• Engellilik Durumu ile İşin Uyumu: Seçilen mesleğin engelli bireyin fiziksel fonksiyon kaybıyla çelişmemesi (örneğin ayakta duramayan bir bireyin sürekli ayakta kalmayı gerektiren bir iş kolunu seçmemesi).
• Detaylı Proforma Faturalar: Alınacak tüm makine ve teçhizatın en az 2 farklı yetkili satıcıdan alınmış kaşeli ve imzalı güncel proforma faturalarla dosyaya eklenmesi.
• İşletme Bütçe Dengesi: Gelir-gider projeksiyonunda ilk 1 yıl için işletmenin kendi kendini idame ettirebileceğinin matematiksel olarak gösterilmesi.

Örnek 400.000 TL Hibe Bütçesi ve Harcama Dağılım Tablosu

Aşağıdaki mali tablo, İŞKUR Komisyonu tarafından kabul gören başarılı bir perakende / hizmet işletmesi (örneğin engelli bireyin kuracağı bir dijital baskı, kırtasiye veya terzi atölyesi) için hazırlanmış örnek harcama bütçesini simüle etmektedir.

Vergi Dairesi Yoklama Memuru Denetimi

Sözleşme imzalandıktan sonra vergi dairesi yoklama memurları işyerine gelerek fiziki tespit yapar. Memur tutanağında işyerinde tabela asılı olup olmadığı, kiracılık durumu, elektrik sayacı numarası ve içeride ticari faaliyete uygun emtia bulunup bulunmadığı resmi zabıt altına alınır. Yoklama fişinin onaylı bir örneği İŞKUR dosyasına eklenmek zorundadır.

Kendi İşini Kuran Engellilere Vergi ve SGK İndirimi Hakları

İŞKUR hibe desteği ile işletmesini kuran engelli girişimciler, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 89. maddesi uyarınca serbest meslek ve ticari kazançlarında engelli vergi indiriminden doğrudan yararlanırlar. 1. derece engelliler için aylık kazancın belirli bir kısmı gelir vergisinden tamamen istisna tutulur.

Ayrıca 5510 sayılı Kanun'un 81. maddesi kapsamında, primlerini düzenli ödeyen ve vadesi geçmiş borcu bulunmayan Bağ-Kur (4/b) mükellefi engelli esnafa devlet tarafından %5 oranında prim teşviki indirimi sağlanmaktadır. 29 yaş altındaki genç engelli girişimciler ise 1 yıl boyunca Bağ-Kur prim muafiyetinden ve 3 vergilendirme dönemi boyunca yıllık 230.000 TL kazanç istisnasından (Genç Girişimci Teşviki) bir arada istifade edebilmektedirler.

İŞKUR 6 Aylık Faaliyet ve İzleme Raporları

Girişimcinin hibe sözleşmesi süresince yılda iki defa İŞKUR İl Müdürlüğü'ne "Faaliyet ve Finansal İzleme Raporu" teslim etmesi gerekmektedir. Raporda işletmenin aktif çalıştığına dair e-Fatura dökümleri, vergi dairesi tahakkuk fişleri ve elektrik/kira ödeme makbuzları ibraz edilir. İlgili İŞKUR iş ve meslek danışmanı bu evrakları inceleyerek işletmenin 3 yıllık taahhüt sürecini onaylar.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Alma Prosedürü

İŞKUR hibe protokolünün tamamlanabilmesi için işletmenin ilgili belediyeden İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı alması kanuni zorunluluktur. İtfaiye yangın uygunluk raporu, çevre temizlik vergisi kaydı ve esnaf sicil tasdiknamesi ile birlikte ilçe belediyesi ruhsat müdürlüğüne müracaat edilir. Ruhsat belgesi tanzim edildikten sonra 15 gün içinde bir nüshası İŞKUR proje dosyasına teslim edilerek kuruluş harcamaları serbest bırakılır.