Kış aylarının yaklaşmasıyla birlikte dar gelirli, sosyal güvencesi bulunmayan veya hane geliri asgari yaşam standartlarının altında kalan milyonlarca aile için ısınma giderleri en ağır mali yük haline gelmektedir. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Sosyal Yardımlar Genel Müdürlüğü koordinasyonunda, 81 il ve 973 ilçede kurulu Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları (SYDV) aracılığıyla yürütülen Kışlık Kömür ve Yakacak Yardımı Programı, dezavantajlı hanelerin temel ısınma ihtiyacını bedelsiz olarak karşılamaktadır.
Her yıl Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Kararı çerçevesinde Türkiye Kömür İşletmeleri (TKİ) ve Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK) tarafından üretilen yüksek kalorili linyit kömürleri, doğrudan hak sahibi ailelerin kapısına kadar ücretsiz olarak nakledilmektedir. Başvuruların e-Devlet Kapısı üzerinden dijital ortama taşınması vatandaşların bürokratik engellere takılmadan hak aramalarını kolaylaştırırken, hanedeki kişi başı gelir kriterinin ve hane inceleme raporlarının doğru bilinmesi başvurunun reddedilmesini önlemektedir. Bu kılavuzda, 2026 yılı kömür yardımının gelir kriterini, dağıtım tonaj cetvellerini, e-Devlet başvuru yollarını ve vakıf itiraz prosedürünü eksiksiz olarak sunuyoruz.
Kömür ve Yakacak Yardımı Mevzuat Dayanağı ve Gelir Kriteri
Kömür yardımı dağıtımının yasal omurgasını, 3294 Sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu'nun 1. ve 2. maddeleri oluşturmaktadır. Kanunun temel gayesi; fakr-u zaruret içinde bulunan, kanunen bakmakla yükümlü kimsesi bulunmayan veya hiçbir sosyal güvenceye sahip olmayan muhtaç vatandaşlar ile geçici süreyle darlık çeken haneleri ayni ve nakdi olarak desteklemektir.
Kömür yardımına hak kazanabilmek için aranan temel şart "Muhtaçlık Gelir Sınırı" kriteridir. 3294 Sayılı Kanun ve Sosyal Yardımlar Genel Müdürlüğü Uygulama Yönergesi gereğince:
- Kişi Başı Gelir Sınırı: Hanede yaşayan tüm bireylerin aylık net gelirleri toplamının hane nüfusuna bölünmesiyle elde edilen kişi başı gelirin, net asgari ücretin 1/3'ünden az olması şarttır. 2026 yılı için bu sınır kişi başına yaklaşık 9.368 TL olarak uygulanmaktadır.
- Sosyal Güvence Durumu: Hanede 4A (SSK), 4B (Bağ-Kur) veya 4C (Emekli Sandığı) sigortalısı bulunsa dahi, hanedeki birey sayısının fazlalığı nedeniyle kişi başı gelir 1/3 asgari ücret sınırının altında kalıyorsa hane kömür yardımından yararlanabilir.
- Isınma Türü Beyanı: Kömür yardımı ayni bir destek olduğundan, ikametgah adresinde katı yakıtlı soba veya merkezi kömür kaloriferi altyapısının bulunması şarttır. Doğalgazlı kombi kullanan haneler kömür yardımı yerine e-Devlet üzerinden Doğalgaz Tüketim Desteği programına yönlendirilmektedir.
İklim Bölgelerine Göre Kömür Dağıtım Tonaj Matrisi
Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Kararı uyarınca, her haneye aynı miktarda kömür dağıtılmaz. Türkiye'nin coğrafi ve meteorolojik iklim kuşakları esas alınarak Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından belirlenen dağıtım baremleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:
| İklim Bölgesi & Şehirler | Hane Başı Tahsis Miktarı | Torba Sayısı (25 kg'lık) | Dağıtım ve Teslimat Takvimi |
|---|---|---|---|
| 1. Bölge (Antalya, Mersin, Adana, İzmir, Muğla, Hatay) | 500 kg – 650 kg | 20 – 26 Torba | Kasım – Aralık döneminde tek seferde kapıya teslim. |
| 2. Bölge (İstanbul, Bursa, Kocaeli, Samsun, Manisa) | 700 kg – 850 kg | 28 – 34 Torba | Ekim – Kasım döneminde mahalle bazlı sevkiyat. |
| 3. Bölge (Ankara, Konya, Kayseri, Eskişehir, Malatya) | 900 kg – 1.200 kg | 36 – 48 Torba | Eylül – Ekim döneminde kış öncesi öncelikli dağıtım. |
| 4. Bölge (Erzurum, Kars, Van, Ağrı, Sivas, Muş) | 1.250 kg – 1.750 kg | 50 – 70 Torba | Ağustos – Eylül döneminde erken kış sevkiyatı. |
Hane Geliri ve Isınma Maliyeti Tasarruf Simülasyonu
Kömür yardımının dar gelirli bir ailenin kış bütçesine sağladığı doğrudan katkıyı somut bir hane senaryosu üzerinden hesaplayalım:
- Hane Yapısı: 4 kişilik bir çekirdek aile (Anne, baba ve 2 çocuk; hanede 1 engelli çocuk bulunmaktadır).
- Hane Toplam Geliri: Yalnızca babanın asgari ücretli veya gündelik iş geliri: 28.000 TL net.
- Kişi Başı Gelir Hesabı: 28.000 TL / 4 Kişi = 7.000 TL.
- Yasal Kriter Değerlendirmesi: Kişi başı 7.000 TL tutarı, 2026 yılı 9.368 TL muhtaçlık tavanının altında kaldığından aile tam hak sahibi statüsündedir.
- 3. Bölgede Tahsis Edilen Kömür: 1.000 kg (1 Ton) linyit kömürü (40 torba).
- Piyasa Perakende Kömür Fiyatı (2026): Ton başına ortalama 8.500 TL.
- Haneye Sağlanan Doğrudan Net Tasarruf: 8.500 TL ayni ısınma desteği.
Bu simülasyon, özellikle kış aylarında yakıt harcamaları nedeniyle temel gıda ve eğitim harcamalarından kısmak zorunda kalan aileler için kömür yardımının vazgeçilmez bir sosyal güvence olduğunu göstermektedir.
e-Devlet SYDV Kömür Yardımı Başvuru Adımları
Kömür yardımı başvurusu, bizzat ilçe kaymakamlıklarındaki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı'na gidilerek yapılabileceği gibi, e-Devlet üzerinden de dakikalar içinde gerçekleştirilebilir:
- e-Devlet Girişi:
turkiye.gov.tradresine girerek T.C. Kimlik numaranız ve şifrenizle kimlik doğrulaması yapın. - Hizmeti Bulun: Arama kutucuğuna "Sosyal Yardım Başvuru Hizmeti" yazarak Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın ilgili sekmesini açın.
- Aydınlatma ve Açık Rıza Metnini Onaylayın: 6698 Sayılı KVKK kapsamında hane verilerinizin bakanlık veri tabanından (MERNİS, Tapu, SGK, Trafik Tescil) sorgulanmasına onay verin.
- Başvuru Formunu Doldurun:
- İkametgah adresinizin doğruluğunu teyit edin.
- Hanede yaşayan kişi sayısını ve öğrenci/engelli durumunu belirtin.
- "Talep Edilen Yardım Türü" alanında "Yakacak / Kömür Yardımı" seçeneğini işaretleyin.
- Isınma şekli sorusuna mutlaka "Soba" veya "Katı Yakıt" yanıtını verin.
- Başvuruyu Tamamlayın ve Takip Edin: Başvurunuz onaylandığında kayıt ilçe SYDV sistemine düşer. Süreç, yine e-Devlet üzerindeki "Sosyal Yardım Bilgileri Sorgulama" ekranından takip edilebilir.
SYDV Hane İncelemesi ve Onay Süreci
e-Devlet üzerinden yapılan başvurular doğrudan onaylanmaz; iki kademeli bir denetim sürecinden geçer:
İlk olarak Bütünleşik Sosyal Yardım Bilgi Sistemi (BSYBS) üzerinden ailenin üzerine kayıtlı gayrimenkul, araç, tarla, banka mevduatı ve SGK prim dökümleri taranır. Bu taramada kişi başı gelir kriterini sağlayan haneler için vakfın Sosyal Yardım İnceleme Görevlileri hane ziyaretine gönderilir.
Heyet, ailenin yaşadığı evin fiziki koşullarını, soba bacasının durumunu, yakacak deposunu ve gerçek yaşam standardını yerinde tespit ederek bir "Hane İnceleme Raporu" hazırlar. Bu rapor, İlçe Kaymakamı başkanlığında toplanan SYDV Mütevelli Heyeti'nin haftalık olağan toplantısında oylanır. Onaylanan haneler kömür sevkiyat listesine dahil edilir.
Kaymakamlık SYDV Kömür Yardımı Talep Dilekçesi
e-Devlet başvurusu sistem yoğunluğu nedeniyle iletilemeyen ya da vakıf müdürlüğüne fiziki dilekçe ile başvurmak isteyen vatandaşlarımız için hazırlanmış resmi başvuru taslağı aşağıdadır:
.................................... KAYMAKAMLIĞI Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı (SYDV) Başkanlığı'na Konu: 3294 Sayılı Kanun Kapsamında Kışlık Kömür / Yakacak Yardımı Talebi. İlçeniz ................................................. Mahallesi, .............................................................. Sokak, No: ..... İç Kapı: ..... adresinde ikamet etmekteyim. Hanemizde toplam ..... kişi yaşamakta olup, hanede yaşayan bireylerin aylık toplam net geliri ..................... TL'dir. Hanemizde kişi başına düşen aylık net gelir, 3294 Sayılı Kanun'da öngörülen net asgari ücretin 1/3'ü muhtaçlık sınırının oldukça altında kalmaktadır. İkametgahımız katı yakıtlı soba ile ısıtılmakta olup, yaklaşan kış mevsiminde yakacak temin edecek herhangi bir maddi gücümüz bulunmamaktadır (Hanemizde bakmakla yükümlü olduğum engelli / yaşlı / öğrenci bireyler mevcuttur). Sosyal devlet anlayışı ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde durumumuzun incelenerek tarafımıza ayni olarak Kışlık Kömür Yardımı tahsis edilmesini ve kömür sevkiyatının ikamet adresime yapılmasını saygılarımla arz ve talep ederim. Tarih: ..... / ..... / 2026 Adı Soyadı: ............................................................ T.C. Kimlik No: ...................................................... Telefon No: ........................................................... İkametgah Adresi: ................................................ İmza: .................................................................. EKLER: 1. Nüfus Cüzdanı Fotokopisi 2. Varsa Engelli Sağlık Kurulu Raporu Fotokopisi 3. Varsa Gelir Durumunu Gösterir Bordro / Muhtaçlık Belgesi
Kömür yardımı başvurusu için hanede kişi başına düşen gelir sınırı ne kadardır?
3294 Sayılı Kanun gereğince kömür ve kışlık yakacak yardımından yararlanabilmek için hanede kişi başına düşen aylık net gelirin asgari ücretin net tutarının 1/3'ünden az olması gerekmektedir (2026 yılı için bu sınır kişi başı yaklaşık 9.368 TL'dir). Hanede hiçbir sosyal güvencesi olmayan veya geliri bu sınırın altında kalan aileler hak sahibidir.
e-Devlet üzerinden kömür yardımı başvurusu nasıl sorgulanır?
e-Devlet kapısında arama çubuğuna 'Sosyal Yardım Bilgileri Sorgulama' yazılarak Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ekranına girilir. Bu sayfada yakacak yardımı başvurunuzun 'Kabul Edildi', 'İncelemede' veya 'Tedarik Aşamasında' durum kodları görüntülenebilir.
Kömür yardımı nakit para olarak mı verilir, fiziki kömür mü dağıtılır?
Kömür yardımı kural olarak Türkiye Kömür İşletmeleri (TKİ) tarafından üretilen torbalı yerli linyit kömürünün Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları (SYDV) aracılığıyla hak sahibinin kapısına kadar teslim edilmesi şeklinde ayni (fiziki) olarak yapılır. Ancak doğalgaz altyapısı bulunan haneler için e-Devlet üzerinden Doğalgaz Tüketim Desteği nakdi ödeme olarak PTT kartlarına tanımlanmaktadır.
Bir haneye kış boyunca kaç kilo / torba kömür yardımı yapılır?
Dağıtılacak kömür miktarı hane büyüklüğüne ve ikamet edilen ilin iklim derecesine göre belirlenir. Akdeniz ve Ege gibi 1. iklim bölgelerinde asgari 500-650 kg tahsis edilirken; Doğu Anadolu ve İç Anadolu gibi sert kış yaşayan bölgelerde hane başına 1.000 kg ile 1.500 kg (yaklaşık 40-60 torba) kömür teslimatı gerçekleştirilmektedir.
Evde engelli veya yaşlı birey bulunması kömür yardımında öncelik sağlar mı?
Evet. 3294 Sayılı Kanun ve SYDV Mütevelli Heyeti kriterleri uyarınca; hanesinde 2022 engelli aylığı alan, evde bakım maaşı bağlanan veya 65 yaş aylığı alan birey bulunan aileler sosyal inceleme puanlamasında öncelikli dezavantajlı grup olarak değerlendirilir ve dağıtım sevkiyatında ilk sıralara alınır.
