Engelli Vergi İndirimi Nedir ve Bordroya Nasıl Yansır?
Engelli vergi indirimi; çalışma gücü kaybı bulunan çalışanların, engelli çocuğu veya eşi olan personellerin ve serbest meslek erbabının ekonomik durumunu desteklemek amacıyla 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu Madde 31 ve 89 hükümlerinde düzenlenmiş yasal bir mali teşviktir.
Uygulamanın temel mantığı, çalışanın aylık brüt ücretinden SGK primi (%14) ve işsizlik sigortası (%1) düşüldükten sonra kalan safi vergi matrahından engellilik derecesine karşılık gelen yasal tutarın tenzil edilmesine dayanır. Matrah küçüldüğü için gelir vergisi stopajı azalır; hazineye aktarılmayan bu tutar doğrudan çalışanın banka hesabına net maaş farkı olarak yansır.
2026 Yılı Engelli Vergi İndirimi Derece ve Aylık Matrah Tutarları
Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yayımlanan Gelir Vergisi Genel Tebliği uyarınca 2026 takvim yılında uygulanan aylık ve yıllık indirim tutarları şunlardır:
| Engellilik Derecesi | Sağlık Kurulu Rapor Oranı | 2026 Aylık Matrah İndirimi | 2026 Yıllık Matrah İndirimi | %15 Diliminde Aylık Net Kazanç |
|---|---|---|---|---|
| 1. Derece Engelli | %80 ve Üzeri | 9.800 TL | 117.600 TL | +1.470 TL / Ay |
| 2. Derece Engelli | %60 - %79 Arası | 5.600 TL | 67.200 TL | +840 TL / Ay |
| 3. Derece Engelli | %40 - %59 Arası | 2.400 TL | 28.800 TL | +360 TL / Ay |
Asgari Ücretli Çalışanlar İçin Kritik Yasal Ayrım
7349 sayılı Kanun ile 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 23. maddesine eklenen 18. fıkra uyarınca; Türkiye'de asgari ücretle çalışan tüm personellerin maaşları gelir vergisinden tamamen istisnadır. Bordroda gelir vergisi sıfır tahakkuk ettiği için vergi indirimi doğrudan net maaşa nakit fark olarak ilave edilemez.
Ancak asgari ücretli bir çalışanın vergi indirimi belgesi alması hayati önem taşır. Çünkü 01.10.2008 öncesi sigorta girişi olan 4A (SSK) mensupları için SGK yaş şartsız engelli erken emeklilik hakkının tek anahtarı Gelir İdaresi Başkanlığı onaylı bu belgedir.
Sıkça Sorulan Sorular
Asgari ücretle çalışan engellinin maaşına vergi indirimi yansır mı?
Hayır. 7349 sayılı Kanun ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu Madde 23/18 gereğince asgari ücretten gelir vergisi kesilmemektedir. Maaşınızda tahakkuk eden bir gelir vergisi bulunmadığından vergi indirimi bordronuza nakit olarak yansımaz. Ancak bu belge ile SGK engelli erken emeklilik hakkınız eksiksiz korunur.
Vergi indirimi dereceleri ve 2026 aylık indirim tutarları ne kadardır?
2026 yılı için 1. Derece (%80 ve üzeri) aylık matrah indirimi 9.800 TL, 2. Derece (%60-%79) aylık 5.600 TL, 3. Derece (%40-%59) aylık 2.400 TL'dir. Bu tutarlar çalışanın safi vergi matrahından düşülerek vergi dilimine göre (%15, %20, %27) net maaşa yansıtılır.
Bakmakla yükümlü olduğu engelli yakını bulunan çalışan vergi indiriminden yararlanabilir mi?
Evet. Gelir Vergisi Kanunu'nun 31. ve 89. maddeleri uyarınca, engelli eşi veya çocuğu bulunan ücretliler ile serbest meslek erbabı bakmakla yükümlü oldukları yakınının engel derecesine göre vergi indiriminden bordrolarında aynen yararlanır.
Vergi indirimi geriye dönük olarak talep edilebilir mi?
Evet. 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun düzeltme zamanaşımı hükümleri (Madde 114 ve 126) gereğince, sağlık kurulu raporu tarihinden itibaren geriye dönük 5 takvim yılına kadar fazladan kesilen gelir vergisi iadesi Vergi Dairesi Başkanlığı'ndan nakden talep edilebilir.
Emekli olduktan sonra çalışmaya devam eden engelli vergi indirimi alabilir mi?
Evet. Sosyal Güvenlik Destek Primi'ne (SGDP) tabi olarak çalışan engelli emeklilerin ücretlerinden gelir vergisi kesilmeye devam ettiğinden vergi indirimi hakkından bordrolarında yararlanırlar.