Connect with us

Güncel

Engelliler İçin Meclis Araştırması Önerisi Kabul Edilmedi

Yayınlanma

Tarih

Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) Engelli vatandaşların yaşadıkları sorunların araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırma önergesi verdi.

Öneri:

5 Aralık 2017 tarih, 2517 sayıyla TBMM Başkanlığına, MHP Grup Başkan Vekili ve Manisa Milletvekili Erkan Akçay’ın, engelli vatandaşların yaşadıkları sorunların araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla verdiği Meclis araştırması açılmasına dair önergemizin görüşmelerinin 5/12/2017 Salı günkü birleşimde yapılması önerilmiştir.

Önerinin gerekçesini açıklamak üzere söz alan öneri sahibi MHP Manisa Milletvekili ve Grup Başkan Vekili Erkan Akçay şu ifadelerde bulundu;

Hepimizin bildiği gibi 3 Aralık Dünya Engelliler Günü’dür. Engelli kardeşlerimizi sadece bugün değil, nefes alıp verdiğimiz her an hatırladığımızı bilmelerini istiyorum. Engelli vatandaşlarımızla ilgili geniş kapsamlı son çalışma “Türkiye Engelliler Araştırması 2002”dir yani 2002 yılında yapılmıştır. Dolayısıyla, ülkemizdeki engelli vatandaşlarımızın sayısı, engel durumu, eğitim, sağlık ve istihdam şartları tahminî verilere dayanmaktadır. Bu araştırmaya göre ülkemizde engellilerin genel nüfusa oranı yüzde 12,29’dur, oysa dünya ortalaması yüzde 7,5’tur. Bu nedenle Hükûmet, öncelikle Türkiye’deki engelli oranının azaltılmasını hedeflemeli, bu yönde politikalar oluşturmalıdır. 2002 verileri dikkate alındığında, ülkemizde yaklaşık 10 milyon engelli vatandaşımızın olduğu tahmin edilmektedir.

Engelliler, eğitimden sağlığa, istihdamdan ulaşıma kadar her alanda sorun yaşamaktadır. Engellilerin en önemli sorunlarından biri de istihdamdır. Ülkemizde engellilere yönelik istihdam politikaları büyük ölçüde kota sistemine dayanmaktadır. Devlet Personel Başkanlığının Eylül 2017 verilerine göre kamuda açık engelli memur kontenjanı 13.441’dir. Engelli vatandaşlarımızın istihdamından sorumlu bakanlık Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığıdır. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığındaki engelli memur kontenjanı 75’tir ancak sadece 13 engelli memur çalışmaktadır, dolayısıyla 62 engelli memur kontenjanı boştur. Oysa bu konuda en örnek olması gereken bakanlık Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığıdır. Kırsal yörelerde 50’den fazla işçi çalıştıran iş yerleri az olduğu için bu yörelerde yaşayan engelliler kota sisteminden faydalanamıyorlar. Engelli işçi çalıştırmayan işverenlere verilen cezalar caydırıcı olmadığı için işverenler bu kurala uymamaktadırlar. Kamudaki engelli istihdamı artırılmalıdır. Bu amaçla kamudaki engelli memur kontenjanının yüzde 3’ten yüzde 5’e, engelli işçi kontenjanı da yüzde 4’ten yüzde 6’ya çıkarılmalıdır. Engelli maaşı bağlanması için şart koşulan hane halkı geliri kriteri kaldırılarak asgari ücretten daha az geliri olan bakıma muhtaç engellilere asgari ücret tutarında maaş bağlanmalıdır.

Engelli istihdamında en önemli yöntemlerden biri de korumalı iş yerleridir. 6 Şubat 2014’te, 5378 sayılı Engelliler Kanunu’nun 14’üncü maddesinde korumalı iş yerleriyle ilgili düzenleme yapılmıştır ancak bununla ilgili yönetmelik hâlen yayınlanmamıştır.

Engellilerin diğer sorunlarından biri de eğitim ve rehabilitasyondur. Ülkemizde engellilik konusu ile rehabilitasyon hizmetleri birçok kurum ve kuruluşun görev alanına girmektedir. Bu da çeşitli ve dağınık mevzuatın oluşmasına, görev ve yetki karmaşasına neden olmaktadır.

Engellilere yönelik özel eğitim ve örgün eğitim veren okullar ve öğretmen sayısı son derece yetersizdir. Bakıma muhtaç engellilere yönelik sosyal bakım hizmetleri ve mesleki rehabilitasyon merkezleri son derece yetersizdir. Engellilere yönelik haftalık rehabilitasyon süresi, engellinin durumuna göre, iki saatten dört saate çıkarılmadır. Engelli çocukların kısa süreli gündüz ve yatılı bakımı için güvenli bir biçimde bırakılabilecekleri engelsiz yaşam merkezleri yaygınlaştırılmalıdır. Engelsiz bir Türkiye, engelsiz bir toplum, engelsiz bir gelecek için Milliyetçi Hareket Partisi üzerine düşen bütün sorumluluğu almaya hazırdır.

Bu düşüncelerle, engelli kardeşlerimize sevgi ve saygılarımı sunuyor, Cenab-ı Allah’tan huzurlu ve mutlu bir hayat geçirmelerini niyaz ediyor, muhterem heyetinizi saygıyla selamlıyor ve milletvekili arkadaşlarımızdan önergemize desteklerini bekliyoruz.

-CHP’den destek geldi-

Öneri üzerine söz alan Cumhuriyet Halk Partisi Kocaeli Milletvekili Fatma Kaplan Hürriyet şu ifadelerde bulundu;

Bilindiği üzere, geçtiğimiz gün engelli insanları anlayabilmek ve bu insanlarımızın sorunlarına dikkat çekebilmek açısından önemli bir gün olan 3 Aralık Dünya Engelliler Günü’ydü. Bir kutlama veya çiçek sunma günü olmayan Dünya Engelliler Günü aslında bir farkındalık ve engellilikten ziyade engellenmekten, tekrar ediyorum, engellenmekten kaynaklanan sorunlarla yüzleşme günüdür. Yani, öncelikle, biz bu sorunla yüzleşmeliyiz, ondan sonra bu sorunu ortadan kaldırmak için çalışmalara başlamalıyız. Bu yüzleşmeyi gerçekleştirmeden, sadece oy kaygısı ya da birilerine yaranma çabası içerisinde olunursa gerçek sorunları asla aşamayız değerli milletvekilleri.

Türkiye’de 4 milyon civarında engelli vatandaşımız bulunmakta ancak çeşitli sakatlıklar ve kazalar sonucu belirli becerilerini yitirmiş insanlarımızı da eklediğimizde, bu sayı neredeyse 10 milyon insana ulaşmaktadır. Engelli bireylerin yüzde 14,3’ü çalışırken yüzde 85,7’si çalışmamaktadır. 2016 yılında yeni istihdam edilen engelli işçi sayısı 38.349’dan 15.031’e kadar düşmüştür. Kamuda da yaklaşık 13 bin kişilik engelli memur kontenjanı açığı var. Bu açığa rağmen, ihtiyaca rağmen neden atama yapılmaz bunu tabii ki buradan Hükûmete sormak istiyorum değerli arkadaşlar.

İstihdam sorunlarıyla birlikte engellilerin fiziksel sorunları var. Nedir bunlar? Altyapı, üstyapı sorunları, ulaşımdaki sorunlar nedeniyle günlük yaşantılarında oldukça zorlanıyorlar. Sosyal sorunları var. Örneğin, negatif ayrımcılık, sosyal ret, acıma, eksik görme anlayışıyla mücadele ediyorlar. Ekonomik sorunları var. Aile desteği ve devlet desteği açısından yaşadıkları bu sorunlar o kadar çok ki. Aslında, hepsinin pratik çözümü var ama bunun için bir araya gelmek zorundayız. Herkesle eşit haklara, fırsat ve olanaklara sahip yurttaşlar olarak yaşamaları için; nitelikli ve erişilebilir eğitim sistemi için; haklara, hizmetlere, bilgiye erişimin önündeki engellerin kaldırılması için; herkes için tasarlanmış kentler, sokaklar, konutlar, araçlar yaratmak için; toplumsal yaşamda, bilimde, sanatta, siyasette etkin olarak yer alabilmeleri için mutlaka bir şeyler yapmak adına bir araya gelmeliyiz değerli arkadaşlar.

Tabii ki kadınların istihdamı konusunda da, kadın engellilerin istihdamı konusunda da sıkıntılarımız var, bunlar için de bir şey yapmak zorundayız. Kadın istihdamının artırılması, işe yerleştirmelerde engelli kadın kotası konulması, istihdam garantili kursların açılması kadınlara yönelik yapılabilecek çözümlerden yalnızca bazıları. Yeter ki bir araya gelelim “Sen yaptın, ben yaptım; sen verdin, ben verdim öneriyi.” demeden bu çözümleri birlikte konuşalım diyoruz.

Son olarak, beyinlerimizdeki engeli kaldıralım ve engelsiz bir dünya için el ele verelim diyorum, Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.

-AK Parti, Meclis gündemi yoğun, başka zaman dedi-

Hükümet adına söz alan Adalet ve Kalkınma Partisi Grubu Konya Milletvekili Hacı Ahmet Özdemir şu ifadelerde bulundu;

Geçen de MHP Grubu önerisi üzerine burada bir konuşma yapmıştım ve MHP’ye teşekkür etmiştim. Bunu rüşvetikelam gibi kabul etti bazı arkadaşlarımız ama hayır, rüşvetikelam filan yapmıyorum. MHP’ye bu önerisinden dolayı özellikle teşekkür ediyorum. Diğer iki grup adına konuşan konuşma arkadaşlarımıza da özellikle teşekkür ediyorum. Çünkü vatan gibi, bayrak gibi, engellilik konusu da öyle zannediyorum ki ideolojik takıntıların ötesinde bizi bir araya getirebilecek belli başlı meselelerden biri olarak gözüküyor ve yine buradan, bu kürsüden engellilikle alakalı bir çağrıda bulunmuştum, bütün gruplara aynı çağrıyı yineliyorum: Tekliflerinizi, önerilerinizi, bu konuda gördüğünüz aksaklıkları, eksiklikleri lütfen -ben şu anda AK PARTİ Engelliler Koordinasyon Merkezi Başkanlığını yürütüyorum- çekinmeden getirin, beraberce müzakere edelim, belli bir noktaya getirelim, iyileştirmeler sağlayalım.

Fakat, tabii, burada birtakım tashih edilmesi gereken hususlar da var. Öneri üzerinde benim bazı mütalaalarım var, onlardan da bahsetmek istiyorum. Pek çok sorun var, evet, sorunsuz bir dünya hayal ediyorsak sorunsuz bir dünya yoktur, olmayacaktır. “Engellilerin bütün sorunlarını çözelim.” diyorsak bunun da üstesinden gelebilme becerisini gösterebileceğimiz, başarısını gösterebileceğimiz iddia edilemez fakat şu rakamları da lütfen insaf ve hakkı teslim etme sadedinde göz önüne alalım. 2002’ye kadar kamuda 5.777 engelli memur çalışırken -burada, rakamda da bir tashih yapıyorum, en güncel rakamı veriyorum- bugün 52 bir memur çalışmaktadır. Ayrıca 521 bin engelliye evde bakım hizmeti sunulmaktadır. 153 bin civarında da engelli işçinin çalışması sağlanmış durumdadır. Şunu da ayrıca ifade etmek istiyorum. Tabii, bu açığı güzel tespit etmiş grup önerisini veren partimiz ama rakam biraz daha değişik, şunu söyleyelim: Bu açığın kapatılması yani engelli istihdamının artırılması noktasında Başbakanımızın en son açıklaması 2018 yılında 5 bin engellinin istihdam edileceği noktasındadır. Bir küçük ayrıntıya da dikkat çekeyim: Çıkardığımız yasal düzenlemede, biz, yüzde 3 kotasını memurlar için koymuşuzdur, yüzde 4 işçiler için bir kota söz konusudur.

Şu anda, Meclis gündemi çok yoğun olduğu için bu önerinin ileride değerlendirilmek üzere geriye atılmasının uygun olacağı kanaatindeyim.

Saygılar sunuyorum, hepinize sevgilerimi iletiyorum.

Devamı
Advertisement

Güncel

Engelliler adına alınan aracı kimler kullanır

Engelliler adına alınan aracı kimler kullanır, KARAYOLLARI TRAFİK YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK ile engelliler adına tescilli araçları kimlerin kullanabileceğine dair getirilen düzenlemeler ile Engelliler adına alınan aracı kimlerin kullanacagı haberimizde.

Yayınlanma

Tarih

Editör /Yazar

Engelliler adına alınan aracı kimler kullanır, ” KARAYOLLARI TRAFİK YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK” ile engelliler adına tescilli araçları kimlerin kullanabileceğine dair getirilen düzenlemeler ile Engelliler adına alınan aracı kimlerin kullanacagı haberimizde.

  1. % 90 ve üzeri raporu olan kişi adına yurt içinden alınan aracı herkes kullanabilir. Bu konuda “3. derece yakınlar” vb. hiç bir kısıtlama kalmadı. Yurt dışından alınan araçlar için ise 3. derece yakın sınırı devam ediyor
  2. H sınıfı sürücü belgesi bulunup kendisi araç kullanan kişilerin özel donanıma sahip araçlarını kendileri ve bir de benzer sakatlığı bununan H sınıfı sürücü belgesine sahip kişiler kullanabiliyor.
  3. Araçta özel donanım yoksa ve aynı zamanda otomatik vitesli ise, o aracı herkes kullanabiliyor. Bu konuda da hiç bir sınırlama kalmadı.
  4. Araçta özel donanım varsa ve/fakat bu özel donanım takılırken aracın orijinal/teknik donanımlarında hiçbir değişiklik yapılmamaışsa, yani özel donanım ilaveten takılmışsa, bu araç araç sahibinin eşi, üçüncü dereceye kadar kan ve sıhri hısımlarından bir sürücü veya noterce düzenlenmiş iş akdine bağlı olarak istihdam edilen bir sürücü tarafından da kullanılabilir.

Burada geçen 3. derece yakınlar ibaresinin kapsamı aşağıdaki gibidir.

KAN HISIMLARI

Birinci Derecede Kan Hısımları

Kişinin;

  • Çocukları [ve eşleri],
  • Annesi [ve eşleri],
  • Babası [ve eşleri].

Birinci Derecede Sıhri (Kayın) Hısımlar

Kişinin;

  • Eşinin Annesi [ve eşleri]
  • Eşinin Babası [ve eşleri]

İkinci Derecede Kan Hısımları

Kişinin;

  • Kardeşleri [ve eşleri]
  • Torunları [ve eşleri]
  • Büyük annesi [ve eşleri]
  • Büyük babası [ve eşleri]

İkinci Derecede Sıhri (Kayın) Hısımlar

Kişinin;

  • Eşinin kardeşleri (kayın, baldız, görümce) [ve eşleri]
  • Eşinin büyük annesi [ve eşleri]
  • Eşinin büyük babası [ve eşleri]

 

Üçüncü Derecede Kan Hısımları

Kişinin;

  • Kardeşinin çocukları (yeğenleri) [ve eşleri]
  • Dayısı [ve eşleri]
  • Amcası [ve eşleri]
  • Halası [ve eşleri]
  • Teyzesi [ve eşleri]

 

Üçüncü Derecede Sıhri (Kayın) Hısımlar

Kişinin;

  • Eşinin kardeş çocukları (kayın, baldız ve görümce çocukları) [ve eşleri]
  • Eşinin dayısı [ve eşleri]
  • Eşinin amcası [ve eşleri]
  • Eşinin halası [ve eşleri]
  • Eşinin teyzesi [ve eşleri]

Ayrıca Bkz: Medeni Kanun Madde:18

Kan hısımlığı

MADDE 17.- Kan hısımlığının derecesi, hısımları birbirine bağlayan doğum sayısıyla belli olur.
Biri diğerinden gelen kişiler arasında üstsoy-altsoy hısımlığı; biri diğerinden gelmeyip de, ortak bir kökten gelen kişiler arasında yansoy hısımlığı vardır.

Kayın hısımlığı

MADDE 18.- Eşlerden biri ile diğer eşin kan hısımları, aynı tür ve dereceden kayın hısımları olur.
Kayın hısımlığı, kendisini meydana getiren evliliğin sona ermesiyle ortadan kalkmaz.

Dayanak: Karayolları Trafik Yönetmeliği madde 53:

(Değişik fıkra:RG-17/4/2015-29329) Engellilere ait araçların trafik tescil kuruluşlarınca tescil işlemlerinin yapılması sırasında:

a) Bizzat kullanım amacıyla engelliler tarafından ithal edilen özel tertibatlı otomobiller ile motosikletlerin tescil belgelerine ve bilgisayar kayıtlarına, “Araç sahibi tarafından kullanılması zorunlu olup, ilgili gümrük müdürlüğünün izni olmadan devri, satışı, hibesi, intifasının mülkiyeti muhafaza kaydıyla veya sair şekillerde akden devri, tasarruf hakkının vekâletname ile devredilmesi, kiralanması, ödünç verilmesi, özel tertibatının kaldırılması veya değiştirilmesi yasaktır.” şeklinde şerh konulur.

b) Engelliler tarafından ithal edilen özel tertibatlı minibüslerin tescil belgelerine ve bilgisayar kayıtlarına “Araç sahibinin eşi, üçüncü dereceye kadar kan ve sıhri hısımlarından bir sürücü veya noterce düzenlenmiş iş akdine bağlı olarak istihdam edilen bir sürücü tarafından kullanılması zorunlu olup, ilgili gümrük müdürlüğünün izni olmadan devri, satışı, hibesi, intifasının mülkiyeti muhafaza kaydıyla veya sair şekillerde akden devri, tasarruf hakkının vekâletname ile devredilmesi, kiralanması ödünç verilmesi, özel tertibatının kaldırılması veya değiştirilmesi yasaktır.” şeklinde şerh konulur.

c) Engellilik derecesi % 90’ın altında olan engelliler tarafından bizzat kullanılmak amacıyla özel tertibatlı araçların Özel Tüketim Vergisinden muaf olarak yurt içinden ilk iktisabında tescil belgelerine, “İlk iktisap tarihinden itibaren beş yıl geçmedikçe Özel Tüketim Vergisi ödenmeden devri, satışı, hibesi, intifasının mülkiyeti muhafaza kaydıyla veya sair şekillerde akden devri, tasarruf hakkının vekâletname ile devredilmesi, “Özel tertibatının kaldırılması veya değiştirilmesi yasaktır.” şeklinde şerh konulur. Herhangi bir engeli bulunmayan kişilerin kullanımına uygun olarak üretilmiş olan aracın teknik donanımlarında hiçbir değişiklik yapılmadan, engelli kişinin sağlık raporunda belirtilen tertibatın ilave aparatlarla taktırılmış olması halinde, bu araç araç sahibinin eşi, üçüncü dereceye kadar kan ve sıhri hısımlarından bir sürücü veya noterce düzenlenmiş iş akdine bağlı olarak istihdam edilen bir sürücü tarafından da kullanılabilir. Aracın engelli veya bu kişiler tarafından her iki şekilde de kullanılabileceğinin yetkili kurum ve kuruluşlarca belgelendirilmesi şarttır.

ç) Özel tertibatı olmayıp, engellilik derecesi % 90 ve üzeri olan malul ve engelliler tarafından Özel Tüketim Vergisinden muaf olarak bizzat ithal edilen araçların tescil belgelerine ve bilgisayar kayıtlarına, “Araç sahibi engelli kişinin eşi, kanuni mümessili ile üçüncü dereceye kadar kan ve sıhri hısımlarından bir sürücü veya noterce düzenlenmiş iş akdine bağlı olarak istihdam edilen bir sürücü tarafından kullanılması zorunlu olup, beş yıl içerisinde Özel Tüketim Vergisi ödenmeden devri, satışı, hibesi, intifasının mülkiyeti muhafaza kaydıyla veya sair şekillerde akden devri, tasarruf hakkının vekâletname ile devredilmesi, kiralanması, ödünç verilmesi yasaktır.” şeklinde şerh konulur. Ayrıca ithal araçların gümrük şahadetnamelerinde, yukarıda belirtilen şerh dışında varsa diğer şerhler de tescil belgesine işlenir.

d) Engelliler tarafından ithal edilerek getirilen araçların, aynı durumdaki başka bir engelliye devri veya bunların ölümü sonucunda varislerine intikali halinde, bu araçlar gümrük vergisinden muaf olup, devir ve tescil işlemi ilgili gümrük müdürlüğünün iznine bağlıdır.

e) Özel tertibatı olmayıp, engellilik derecesi % 90 ve üzeri olan engelliler tarafından Özel Tüketim Vergisinden muaf olarak yurt içinden satın alınıp ilk iktisabı yapılan araçların tescil belgelerine “İlk iktisap tarihinden itibaren beş yıl geçmedikçe Özel Tüketim Vergisi ödenmeden devri, satışı, hibesi, intifasının mülkiyeti muhafaza kaydıyla veya sair şekillerde akden devri, tasarruf hakkının vekâletname ile devredilmesi yasaktır.” şeklinde şerh konulur.

f) Engellilere ait yurt dışından ithal edilmiş olan özel tertibatlı araçların Yönetmelikte izin verilen kişiler dışında başkaları tarafından kullanıldığının tespiti halinde; araç trafikten men edilerek bu hususta düzenlenecek bir tutanakla mer’i mevzuat çerçevesinde işlem yapılmak üzere Gümrük ve Ticaret Bakanlığının ilgili birimlerine intikal ettirilir.

(Değişik fıkra:RG-17/4/2015-29329) Talep halinde, trafik denetleme kuruluşları tarafından engellilerin araçları için ayrılmış park yerlerinden istifade etmeleri amacıyla, engellilere ve gazilere örneği Ek: 47’de yer alan park kartı verilir. Park kartlarının verilmesi, kullanılması ve iptaline dair usul ve esaslar Emniyet Genel Müdürlüğünce belirlenir.

Devamı

Güncel

Görme Engelli İki Hasta Dünyada İlk Kez Kök Hücre Yöntemiyle Tedavi Edildi

Yayınlanma

Tarih

Editör /Yazar

Doktorlar, dünya üzerindeki görme engelli insanlarının yarısına denk gelen Makula dejenerasyonundan muzdarip iki hastayı kök hücre yöntemi ile tedavi etti.

İngiliz doktorlar, görmekte zorluk çeken iki hastanın gözlerini dünyada ilk kez kullanılan bir yöntemle iyileştirmeyi başardı. Görme engelli iki hasta dünyada ilk kez kök hücre yöntemiyle tedavi edildi.

Gözlerin arkasındaki dejeneratif dokuları onarmak için başarılı bir şekilde kök hücreleri kullanan doktorlar, azalan görme yetisini geri getirmeyi başardılar. Dünya üzerindeki milyonlarca görme engelli insana umut ışığı olması beklenen bu yeni tedavi yönteminin önümüzdeki 5 yıl içinde görme engellilerin tedavilerinde kullanılabileceği açıklandı.

İki yaşlı hasta üzerinde denenen bu yeni tedavi yönteminde hastalar, Makula dejenerasyonu isimli bir hastalıktan muzdaripti. Retinada yaşanan bu rahatsızlık dünya üzerinde görme sorunu yaşayanların yüzde 50’sini kapsıyor. Bu da insanların normal olarak büyük heyecan duymasına neden oldu.

Hastalığı en basit şekilde açıklamak gerekirse, 60 yaş üzerindeki görme kayıplarının en sık nedenlerinden biri olarak kabul edilir. Gözün arka kısmında yer alan sinir tabakasının görme merkezini tutmasıyla sonuçlanan bu hastalık, hayatı oldukça olumsuz etkiler. Retinada kör noktalar oluşturan bu sorun, makula denen küçük bir bölgede odaklanmamızı engeller. Normal bir insanın gördüğü şeyleri çok daha çarpık ve farklı şekillerde görürüz.

Haber Kaynak: webtekno.com

Devamı

Güncel

Engelli Araç Alımı Şartları Nelerdir? ÖTV İndirimi Hesaplama Nasıl Yapılır?

Yayınlanma

Tarih

Editör /Yazar

Engelli araç alımı şartları, ÖTV indirimi ile satın alımlarda engelli imkan sağlıyor. Engellilik durumuna göre değişen ÖTV indirimi, engelli araç alımı hesaplamalarında önemli rol oynuyor. Yüzde 90 üzeri ve altı engeli olan vatandaşların indirimden farklı oranlarda yaralanabildiği süreçte, rapor önem arz ediyor. İşte, engelli araç alımı başvuru şartları ve hesaplama hakkında bazı bilgiler.

Engelli araç alımı şartları engelli bireyin sahip olduğu rapor oranına göre değişkenlik gösterebilmektedir.

Engelliler binek otomobil, panelvan, kamyonet vb. çeşitli taşıt alımlarında ÖTV ödemeden daha düşük maliyetle bu araçlara sahip olabiliyor (ÖTV Kanunu Md. 7/2). Bu avantaj beş yılda bir kez kullanılabiliyor, beş yıl içinde araç satılırsa ÖTV’sinin Maliye’ye ödenmesi gerekiyor. ÖTV avantajının genel çerçevesi böyle, detayları ise ayrı başlıklarda ele alıyoruz…

Engelli araç alımında ÖTV Avantajı hangi araç türleri için geçerli?

ÖTV Kanunu’na ekli (II) sayılı listedeki kayıt ve tescile tabi taşıtlardan;

  • 1600 cm³ veya altında motor silindir hacmine sahip binek otomobil, panelvan, pick-up, arazi taşıtı, ATV, steyşın vagon, vb. taşıtlar (Türk Gümrük Tarife Cetveli’nin 87.03 tarife pozisyonunda yer alanlar)
  • Eşya taşımaya mahsus, 2800 cm³ veya altında motor silindir hacmine sahip van, panelvan, kamyonet, pick-up, vb. taşıtlar (87.04 tarife pozisyonunda yer alanlar)
  • Motosikletler (87.11 tarife pozisyonunda yer alanlar).

Engellilik derecesine göre farklılıklar var mı?

a- Yüzde 90 veya üzeri engelli olanlar:

Engellilik derecesi yüzde 90 veya daha fazla olan malûl ve engelliler yukarıda saydığımız araçların beş yılda bir defa olmak üzere ilk iktisabı (ilk alımı) sırasında ÖTV ödemiyor (ÖTV Kanunu Md. 7/2-a).

Engel sebebi dikkate alınmıyor; görme, işitme, konuşma veya ortopedik olabileceği gibi zihinsel engelliler veya böbrek rahatsızlığı olanlar da bu istisnadan yararlanabiliyor. Engellilerin taşıtı bizzat kullanması veya kullanamaması şartı da aranılmıyor. Ayrıca taşıtta herhangi bir mekanik ilave veya tadilat (özel tertibat) yapılması şartı aranmıyor. Ancak taşıtı bizzat kullanamayacak durumda olanların, istisnadan yararlanabilmesi için ilk iktisaptan önce tekerlekli sandalye veya sedye ile binilmesine ve seyahat edilmesine uygun tertibat yaptırılması zorunluluğu aranıyor. Yüzde 90 veya üzeri engelli olan bu kişilerin vergi avantajından yararlanabilecekleri araçlar da farklı: Panelvan, kombi gibi hem yük, hem de yolcu taşımacılığında kullanılabilen çok amaçlı taşıtlarla (hafif ticari taşıtlar) sürücü dâhil 9 kişilik oturma yeri olan taşıtların (87.03 tarife pozisyonunda sınıflandırılan) ilk alımında istisna uygulanabiliyor (ÖTV Kanunu Md. 7/2-b).

b- Yüzde 90’ın altında engellilik derecesi olanlar:

Yukarıda saydığımız araçları, bizzat kullanmak amacıyla engelliliğine uygun hareket ettirici ‘özel tertibat’ yaptıran yüzde 90’ın altında engellilik derecesi olanlar da araçların ilk iktisabında (ediniminde) ÖTV ödemiyorlar (ÖTV Kanunu Md. 7/2-c). Manuel vitesli bir taşıtın hareket ettirici aksamında engelliliğe uygun tertibat yaptırdığı durumda taşıtı kullanabilecek olanlar vergi avantajından yararlanabiliyor. Engellilik oranı yüzde 90’ın altında olan, işitme engelliler, görme engelliler, böbrek rahatsızlığı olanları kalp nakli veya rahatsızlığı olanlar, zihinsel engelliler ÖTV istisnasından yararlanamıyor.

Bazı durumlarda otomatik vitesli araçlarda hiçbir özel tertibat yaptırılmadan da ÖTV’siz araç alımı mümkün olabiliyor. Manuel vitesli bir taşıtı vites kolunda ve/veya debriyaj pedalında sabitlenmiş özel tertibat yaptırmadan kullanamayacak durumda olan engelliler için, otomatik vitesli taşıtlar, özel tertibatlı taşıt olarak kabul ediliyor.

İstisna kapsamında ilk iktisabı yapılan taşıtın, engelli kişi tarafından bizzat kullanılması; engelli kişinin taşıtı bizzat kullanmasının mümkün olmaması halindeyse, zorunlu haller dışında sürekli olarak yararına sunulması gerekmekte.

Beş yıllık süre yine geçerli… Her beş yılda sadece bir taşıt için istisnadan yararlanılabiliyor. ÖTV ödenmeksizin alınan taşıt, sonradan ÖTV’si ödenerek satılmış olsa da, beş yıllık süre dolmadığı sürece yeniden ÖTV avantajından yararlanılamıyor. Bu istisnadan yararlanılabilmesi için gerekli H sınıfı sürücü belgesi ve özel tertibata ilişkin ibareleri (kod numarasını/numaralarını) içeren A, A1, A2, B, B1, BE ve M sınıfı sürücü belgesi koşulları da ayrıca dikkate alınmalı.

Hürriyet

Devamı

Öne Çıkanlar